سوره یس — آیه 75

معانی کلمات:

• لا یستطیعون: توانایی ندارند، قادر نیستند.
• نصرهم: یاری رساندن به آنان (یعنی به عابدان و پرستندگان خود).
• جند: سپاه، یاران و پیروان.
• محضرون: حاضر شدگان، کسانی که در جایگاه حساب و عذاب جمع آورده می‌شوند.

تفسیر آیه:

این آیه شریفه در ادامه بیان ناتوانی معبودان دروغین است. خداوند متعال می‌فرماید: این معبودانی که مشرکان به جای خدا می‌پرستند، نه تنها قادر به یاری رساندن به پرستندگان خود نیستند، بلکه حتی توانایی یاری خودشان را نیز ندارند. آنان موجوداتی بی‌اراده و بی‌قدرت‌اند که هیچ سود و ضرری برای عبادت‌کنندگان خود ندارند.

نکته قابل توجه در این آیه آن است که مشرکان و کسانی که این بت‌ها را می‌پرستیدند، در حقیقت به عنوان سپاه و خدمتگزاران آن بت‌ها درآمده بودند؛ یعنی آنان با پرستش خود، عملاً به یاری و خدمت بت‌ها می‌شتافتند و در روز قیامت نیز همه آنان — هم پرستندگان و هم پرستیده‌شدگان — در جایگاه عذاب حاضر می‌شوند و هیچ‌یک نمی‌تواند به دیگری کمک کند. در آن روز، این بت‌ها نه تنها یاور پرستندگان خود نیستند، بلکه از آنان بیزاری می‌جویند و این صحنه، نهایت ذلت و خواری مشرکان را آشکار می‌سازد.

فواید و پیام‌های آیه:

1. توحید و نفی شرک: این آیه به زیبایی نشان می‌دهد که تنها خداوند قادر مطلق است و هر معبود دیگری، هر قدر هم که در نظر مردم بزرگ جلوه کند، در برابر قدرت الهی ناتوان و بی‌چاره است. پس سزاوار است که انسان تنها به خداوندی که مالک نفع و ضرر است، توکل کند و او را بپرستد.
2. بیداری و عبرت: این آیه برای کسانی که به غیر خدا دل بسته‌اند، هشداری جدی است که روزی خواهد آمد که همه پشتیبان‌های دروغین نابود می‌شوند و هیچ‌کس جز اعمال خودشان یاری‌شان نخواهد کرد. پس عاقلانه آن است که پیش از فرا رسیدن آن روز، به سوی خداوند مهربان بازگردند.
3. امید و آرامش: مؤمن با خواندن این آیه درمی‌یابد که اگر خدا را داشته باشد، هیچ قدرتی نمی‌تواند او را شکست دهد و هیچ معبودی جز او سزاوار تکیه‌گاه بودن نیست. این باور، آرامشی عمیق و اطمینانی راستین در دل انسان ایجاد می‌کند.