سوره صافات — آیه 105

معانی کلمات:

• صَدَّقْتَ: به حقیقت پیوستی، انجام دادی و تحقق بخشیدی.
• الرُّؤْیَا: خوابی که در منام دیده بودی (خواب ذبح اسماعیل).
• نَجْزِي: پاداش میدهیم، جزا میدهیم.
• الْمُحْسِنِينَ: نیکوکاران، کسانی که کارهایشان را با اخلاص و نیکی انجام میدهند.

تفسیر آیه:

در این لحظهی بسیار سخت و طاقتفرسا، وقتی ابراهیم علیهالسلام با فرمان الهی روبرو شد و آماده بود تا فرزندش را قربانی کند و این کار را با تسلیم کامل انجام داد، ندای پروردگار رسید: «ای ابراهیم! تو خوابی را که دیدی به حقیقت پیوستی و آن را تحقق بخشیدی؛ یعنی با عزم راسخ و ارادهی قاطع خود، نشان دادی که در برابر فرمان من کاملاً تسلیم و مطیع هستی و به آنچه در خواب به تو الهام شده بود، عمل کردی.»

خداوند متعال در ادامه میفرماید: «ما اینگونه به نیکوکاران پاداش میدهیم.» یعنی همانطور که ابراهیم را به خاطر اخلاص و تسلیمش از این امتحان بزرگ و محنت عظیم نجات دادیم و فدای عظیمی برای او قرار دادیم، به همین ترتیب به همهی کسانی که در راه ما نیکی میکنند و در برابر فرمانهای ما صبر و تسلیم دارند، پاداش میدهیم و آنها را از سختیها و مشکلات دنیا و آخرت رهایی میبخشیم. این جمله، دلیل و علت گشایش و نجات ابراهیم را بیان میکند: نجات او به خاطر احسان و نیکوکاریاش بود.

فواید و پیامهای آیه:

• تسلیم کامل در برابر فرمان خداوند، حتی در سختترین شرایط، بالاترین درجهی بندگی و نیکوکاری است.
• خداوند هرگز بندگان مؤمن و نیکوکار خود را در سختیها و امتحانات رها نمیکند و گشایش و پاداش را پس از صبر و تسلیم عطا میفرماید.
• این آیه به ما میآموزد که در برابر مشکلات و آزمونهای الهی، باید با اخلاص و توکل به خدا، استقامت کنیم و بدانیم که پاداش نیکوکاران نزد خدا محفوظ است.
• محبت و رحمت خداوند شامل حال کسانی میشود که در راه او احسان میکنند و این مایهی امیدواری و دلگرمی مؤمنان در همهی اعصار است.