سوره صافات — آیه 141

معانی کلمات:

• فَسَاهَمَ: یعنی قرعه انداخت و با دیگران مشارکت در قرعهکشی کرد.
• الْمُدْحَضِینَ: یعنی مغلوبشدگان و کسانی که در قرعه شکست خوردند و رأی آنان باطل شد.

تفسیر آیه:

پس از آنکه یونس علیهالسلام از قوم خود خشمگین شد و بدون اجازه پروردگار، قوم را ترک گفت و سوار بر کشتی شد، در دل دریا امواج سهمگینی پدید آمد و کشتی در آستانه غرق شدن قرار گرفت. مسافران کشتی برای نجات خود و سبک کردن بار کشتی، تصمیم گرفتند قرعهکشی کنند تا کسی را که قرعه به نامش افتاد، به دریا بیندازند و از سنگینی بار بکاهند. قرعه چندین بار انجام شد و هر بار نام یونس علیهالسلام بیرون آمد؛ پس او از مغلوبشدگان و بازندگان این قرعه بود و ناگزیر او را به دریا افکندند. این واقعه نشان میدهد که تقدیر الهی بر این بود که یونس در دل دریا و شکم ماهی گرفتار شود تا درس بندگی و صبر را بیاموزد و به درگاه خداوند توبه کند.

فواید و درسهای آیه:

• هرگز نباید در انجام مأموریتهای الهی شتاب کرد و از فرمان خداوند سرپیچی نمود؛ زیرا عاقبت نافرمانی، گرفتاری و سختی است.
• قرعهکشی در موارد مشروع و برای حل اختلافات و تعیین تکلیف، روشی پذیرفتهشده در اسلام است و پیامبران نیز در شرایط بحرانی از آن استفاده کردهاند.
• سختیها و بلاها گاه وسیلهای برای تربیت و پالایش روح انسان هستند؛ یونس علیهالسلام پس از این گرفتاری، به درگاه خداوند توبه کرد و به مقام والایی رسید.
• انسان هرگز نباید از رحمت خداوند ناامید شود؛ حتی در تاریکیهای سخت دریا و شکم ماهی، ذکر و دعا راهگشا و نجاتبخش است.