Saffot surasi — Oyat 142

Kalimalarning ma'nolari:

• فَالْتَقَمَهُ — uni yutib yubordi (balig‘ uni butunlay ichiga oldi).
• الْحُوتُ — katta baliq (kit).
• مُلِيمٌ — o‘zini tanbeh va malomatga loyiq qilgan kishi (ayblanishga, qoralanishga munosib ish qilgan).

Tafsir:

Yunus alayhissalom qavmidan g‘azablangan holda chiqib ketib, to‘lgan kemaga yetib bordilar. Kema dengizda og‘ir yuk bilan to‘xtab qolgach, yo‘lovchilar o‘zaro qur’a tashlashdi va qur’a Yunusga chiqdi. Ular uni dengizga tashlashga majbur bo‘lishdi. Shu tariqa u dengizga uloqtirilgach, Alloh taoloning amri bilan katta bir kit balig‘i kelib, uni butunlay yutib yubordi. Yunus alayhissalom o‘z ixtiyori bilan, Robbilarining iznisiz qavmidan ayrilib, dengiz tomon yo‘l olganlari uchun o‘zini malomat va tanbehga loyiq qilgan holda edi. U bu holatda o‘z xatosini anglab, tavba va istig‘for bilan Allohga iltijo qildi. Bu voqea uning uchun sinov va poklanish vositasi bo‘ldi.

Foydalar:

Ushbu oyatdan olinadigan saboqlar juda katta va ibratlidir:

1. Har bir inson xato qilishi mumkin, hatto payg‘ambarlar ham — lekin asosiysi, xatoni tezda anglab, Allohga tavba qilishdir. Bu insonni umidsizlikka tushirmasligi kerak.
2. Allohning qahri ham, rahmati ham bir-biriga yaqin. Bandasi xato qilsa ham, Alloh uni butunlay tashlab qo‘ymaydi, balki uni tarbiyalash va poklash uchun vositalar yaratadi.
3. Sinovlar insonni kamolotga yetkazadi. Yunus alayhissalomning baliq qornidagi holati uning Allohga bo‘lgan muhabbati va tavbasini yanada kuchaytirdi. Demak, qiyinchiliklar ham biz uchun imtihon va yuksalish vositasi bo‘lishi mumkin.
4. Har bir ishda Allohning iznini so‘rash — insonning baxti va najotidir. O‘z ixtiyori bilan, Allohning ruxsatisiz qilingan ishlar oxir-oqibat malomat va pushaymonlikka olib keladi.
5. Allohning rahmati kengdir — bandasi gunoh qilib, tavba qilsa, Alloh uni kechiradi va undan rozi bo‘ladi. Bu islom dinining go‘zalligi va rahmdilligini ko‘rsatadi.