صافات سۈرىسى — ئايەت 150

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەر:

• أَمْ (ئەم): "ياكى" مەنىسىدىكى باغلىغۇچ، بۇ يەردە ئىنكار ۋە تەئەججۈپ مەنىسىنى بىلدۈرىدۇ.
• خَلَقْنَا (خەلەقنا): "بىز ياراتتۇق" دېگەن مەنىدە.
• الْمَلَائِكَةَ (ئەل-مەلائىكە): "پەرىشتىلەر" دېگەن مەنىدە.
• إِنَاثًا (ئىناسەن): "قىزلار، ئاياللار" دېگەن مەنىدە.
• شَاهِدُونَ (شاھىدۇن): "شاھىت بولغۇچىلار، كۆرۈپ تۇرغۇچىلار" دېگەن مەنىدە.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە مۇشرىكلارنىڭ پەرىشتىلەر ھەققىدىكى بىمەنە دەۋاسىنى رەدد قىلىپ، ئۇلارغا قاتتىق ئىنكار بىلەن خىتاب قىلىدۇ. مۇشرىكلار پەرىشتىلەرنى ئاللاھنىڭ قىزلىرى دەپ گۇمان قىلغان ئىدى. ئاللاھ تائالا ئۇلارغا: "سىلەر پەرىشتىلەرنى قىزlar دەپ دەۋا قىلىسىلەر، ئەمدى سىلەر پەرىشتىلەرنىڭ يارىتىلىشىغا شاھىت بولدۇڭلارمۇ؟ بىز پەرىشتىلەرنى قىز ھالەتتە ياراتقاندا سىلەر ئۇ يەردە بارمىدىڭلار؟ ئۇلارنىڭ قانداق يارىتىلغانلىقىنى ئۆز كۆزۈڭلار بىلەن كۆردۈڭلارمۇ؟" دەپ سورايدۇ.

بۇ ئايەت مۇشرىكلارنىڭ ئاساسسىز دەۋاسىنىڭ پۈتۈنلەي يالغانلىقىنى، ئۇلارنىڭ ھېچقانداق ئىلمىي ئاساسقا ئىگە ئەمەسلىكىنى، پەقەت ئۆزلىرىنىڭ خۇراپىي تەسەۋۋۇرىغا ئاساسەن گەپ قىلىۋاتقانلىقىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ. ئۇلار پەرىشتىلەرنىڭ يارىتىلىشىنى كۆرمىگەن، ھەتتا پەرىشتىلەرنىڭ ماھىيىتىنىمۇ بىلمەيدۇ. شۇنداق تۇرۇقلۇق، قانداقلا بولمىسۇن ئۇلار توغرىسىدا ھۆكۈم چىقىرىشى ئۇلارنىڭ نادانلىقى ۋە ئەقىلسىزلىقىنىڭ ئېنىق دەلىلىدۇر.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەر قانداق مەسىلىدە، بولۇپمۇ ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ مەخلۇقاتلىرى ھەققىدە سۆز قىلغاندا، ئىلمىي ئاساسقا ۋە ھەقىقىي بىلىمگە تايىنىش كېرەك. بىلمىگەن نەرسە ھەققىدە گەپ قىلىش ئىنساننى خاتالىققا ۋە گۇناھقا يېتەكلەيدۇ. ئاللاھ تائالا بىزنى ھەقىقەتنى ئىزدەشكە، ئۆزىنىڭ كەلامىنى چۈشىنىشكە ۋە ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىشقا ھىدايەت قىلسۇن. بۇ ئايەت يەنە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ئىنسان ئۆزى كۆرمىگەن، بىلمىگەن نەرسىلەر ھەققىدە پەرەز قىلىپ، ئۇنى ھەقىقەت دەپ قەبۇل قىلماسلىقى كېرەك. ئىسلام دىنى بىزنى ھەقىقەتنى ئىزدەشكە، ئىلمىي تەكشۈرۈشكە ۋە ئاللاھنىڭ بىرلىكىگە ئىمان كەلتۈرۈشكە چاقىرىدۇ.