Saffat surəsi — Ayə 150

Sözlerin izahı:

• أَمْ (əm): Burada "yoxsa, yoxsa beləmi?" mənasında istifadə olunur və əvvəlki yanlış iddiaya qarşı sual-təəccüb bildirir.
• خَلَقْنَا (xələqna): "Biz yaratdıq" — Allahın Özünə aid etdiyi yaratma felidir.
• الْمَلَائِكَةَ (əl-məlaiykə): "Mələklər" — nurdan yaradılmış, Allahın əmrlərini yerinə yetirən məxluqlar.
• إِنَاثًا (inasa): "Qadınlar, dişilər" — müşriklərin mələklər haqqında irəli sürdükləri batil iddiaya işarədir.
• وَهُمْ شَاهِدُونَ (və hüm şahidun): "Onlar şahid olarkən" — yəni onlar mələklərin yaradılışında hazır olub bunu görmüşlərmi?

Ayənin təfsiri:

Bu ayə, müşriklərin mələklər barəsində irəli sürdükləri əsassız iddiaya qarşı kəskin bir sual-təzkardır. Onlar mələkləri "Allahın qızları" adlandırır, onları dişi varlıqlar hesab edirdilər. Halbuki onlar nə mələklərin yaradılışında iştirak etmiş, nə də bu yaradılışa şahid olmuşdular. Belə isə bu iddianı haradan götürmüşdülər? Onların bu sözü yalnız cahil bir zənnə, heç bir dəlilə əsaslanmayan uydurmaya söykənirdi.

Uca Allah bu sualla onlara bildirir ki, əgər siz mələklərin dişi olaraq yaradıldığını iddia edirsinizsə, bəs o zaman yaradılış anında orada olub bunu gözünüzlə görmüşdünüzmü? Əlbəttə ki, yox. Siz nə orada idiniz, nə də bu barədə sizə nazil olmuş hər hansı bir kitab və ya peyğəmbər vasitəsilə verilmiş bir xəbər var. Deməli, bu iddia tamamilə əsassız və batildir.

Bu ayə bizə öyrədir ki, insan Allah haqqında, qeyb aləmi haqqında danışarkən yalnız vəhyə, yəni Allahın göndərdiyi doğru xəbərə arxalanmalıdır. Ağılın özü ilə qeybi məsələlərdə hökm vermək insanı yanlışa aparır. Qurani-Kərim bizə həqiqəti olduğu kimi təqdim edir və bizi cahil zənlərdən, əsassız iddialardan uzaq durmağa çağırır. Bu, həm də Allahın kəlamının nə qədər dəqiq və hikmətli olduğunu göstərir: bir qısa sualla batil inancı kökündən sarsır və insanı düşünməyə, haqqı qəbul etməyə dəvət edir.

Ey insan! Yaradanını tanımaq, Onun məxluqatı haqqında doğru bilgi sahibi olmaq istəyirsənsə, uydurmalara deyil, Allahın nazil etdiyi nur olan Qurana sarıl. Çünki həqiqi bilgi yalnız Onun katından gəlir və qəlbləri nurlandıran da elə bu ilahi xəbərdir.