Saffot surasi — Oyat 150

Kalimalarning ma'nolari:

• Am – yo'qlikni so'roq qilish uchun kelgan, ya'ni "yoki" ma'nosida.
• Shohidun – guvoh bo'lganlar, hozir bo'lganlar.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda mushriklarni tanbeh qilib, ularning "Farishtalar Allohning qizlaridir" degan da'volarini rad etmoqda. Ular farishtalarni ayol jinsiga mansub deb hisoblashar edi. Alloh ularga murojaat qilib: "Ey mushriklar! Sizlar farishtalarning yaratilishida guvoh bo'lganmisizlar? Yoki Biz farishtalarni ayol qilib yaratganimizni o'z ko'zlaringiz bilan ko'rgansizlarmi?" – deya so'raydi. Albatta, ular bunday narsani ko'rmaganlar va guvoh bo'lmaganlar. Bu savol ularning da'volari asossiz ekanini, hech qanday dalilga ega emasligini ochiq-oydin ko'rsatadi. Ular hech qanday bilimga ega bo'lmagan holda, faqat taxmin va gumonga berilib, Allohga nisbatan yolg'onni to'qishgan. Bu ularning johilligi va haddidan oshganligining eng yorqin dalilidir.

Foydalar:

1. Inson o'zi bilmagan narsa haqida gapirmasligi, ayniqsa Alloh taologa nisbatan biror narsani nisbat berishda juda ehtiyot bo'lishi lozim. Chunki Alloh haqida bilimsiz gapirish eng katta gunohlardandir.
2. Farishtalar – Allohning mukarram bandalaridir. Ular jinsiy xususiyatdan xoli bo'lib, faqat Allohning buyrug'ini bajaruvchi pokiza mavjudotlardir. Ularni ayol yoki erkak deb atash noto'g'ri va johillikdir.
3. Islom dini aql va dalilga asoslanadi. Har qanday da'vo isbot talab qiladi. Bu oyat musulmonlarga har bir ishda haqiqatni izlashni, yolg'on va asossiz gaplardan saqlanishni o'rgatadi.
4. Alloh taolo o'z bandalariga nisbatan rahmli bo'lib, ularni xato e'tiqodlardan qaytarish uchun dalil va hujjatlar keltiradi. Bu esa Islomning inson aqlini qadrlashini va uni to'g'ri yo'lga boshlashini ko'rsatadi.