صافات سۈرىسى — ئايەت 158

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• وَجَعَلُوا: ئۇلار (مۇشرىكلار) قىلدى، تىكدى.
• الْجِنَّةِ: بۇ يەردە «پەرىشتىلەر» مەنىسىدە. ئۇلار كۆزگە كۆرۈنمەيدىغان، يوشۇرۇن مەخلۇقاتلار بولغاچقا، «جىن» دەپ ئاتالغان.
• نَسَبًا: قەرىنداشلىق، نەسەپ، ئۇرۇق-تۇغقانلىق مۇناسىۋىتى.
• لَمُحْضَرُونَ: چوقۇم ھازىر قىلىنىدىغانلار، يەنى ھېساب ئۈچۈن ھۇزۇرغا كەلتۈرۈلىدىغانلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا مۇشرىكلارنىڭ يامان سۆزلىرىنى ئاشكارىلاپ، ئۇلارنىڭ خاتالىقىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ. ئۇلار ئاللاھ بىلەن پەرىشتىلەر ئارىسىدا قەرىنداشلىق مۇناسىۋىتى بار دەپ گۇمان قىلدى. ئۇلار: «پەرىشتىلەر ئاللاھنىڭ قىزلىرى» دەپ دەۋا قىلدى. بۇ ئۇلارنىڭ ئاللاھ ھەققىدە ناھايىتى چوڭ ۋە ئاساسسىز بىر بوھتاننى توقۇغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ. ئاللاھ تائالا ھەر قانداق بالىدىن ۋە قەرىنداشتىن پاكتۇر، ئۇنىڭ ھېچقانداق تەڭداشى ۋە ئوخشىشى يوق.

ئاندىن ئاللاھ تائالا بۇ مۇشرىكلارنىڭ ئاقىۋىتىنى ئېيتىپ: «پەرىشتىلەر ئۇلارنىڭ بۇ سۆزلىرىنى ئوبدان بىلىدۇ ۋە ئۇلارنىڭ ھەممىسى چوقۇم ھېساب ئۈچۈن ھۇزۇرغا كەلتۈرۈلىدۇ» دەيدۇ. يەنى قىيامەت كۈنى ئۇلار ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىغا كەلتۈرۈلۈپ، قىلغان يامان سۆزلىرى ۋە ئەمەللىرى ئۈچۈن ھېساب بېرىدۇ. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھ ھەققىدە سۆز قىلغاندا ناھايىتى ئېھتىياتچان بولۇش كېرەك. ئاللاھنىڭ زاتىغا مۇناسىپ بولمايدىغان ھەر قانداق سۆزنى قاتتىق تەرك ئەتىش لازىم. ئاللاھ ھەر قانداق كەمچىلىكتىن پاك ۋە ئالىيدۇر. بىز ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەرىشتىلىرىگە ئىمان ئېيتىپ، ئۇلار ھەققىدە قۇرئان ۋە سۈننەتتە كەلگەن ئېنىق مەلۇماتلارغىلا ئىشىنىشىمىز كېرەك. شۇنداقلا ھەر بىرىمىز قىيامەت كۈنى ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدا ھېساب بېرىدىغانلىقىمىزنى ئېسىمىزدە تۇتۇپ، ياخشى ئەمەللەرنى كۆپ قىلىشىمىز ۋە يامان سۆز-ھەرىكەتلەردىن ساقلىنىشىمىز لازىم.