صافات سۈرىسى — ئايەت 168

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەر:

• لَوْ أَنَّ — «ئەگەر بىزگە ... بولسا ئىدى» دېگەن مەنىدە، ئارزۇ ۋە شەرت ئىپادىسى.
• عِندَنَا — «بىزنىڭ يېنىمىزدا»، «بىزگە» دېگەن مەنىدە.
• ذِكْرًا — بۇ يەردە «كىتاب»، «ئەسكەرتمە» مەنىسىدە؛ يەنى ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرگە نازىل قىلىنغان ئىلاھىي كىتابلارنى كۆرسىتىدۇ.
• مِّنَ الْأَوَّلِينَ — «ئىلگىرىكىلەردىن»، «ئاۋۋالقى ئۈممەتلەردىن» دېگەن مەنىدە.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت مەككە مۇشرىكلىرىنىڭ پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام بىئەس قىلىنىشتىن ئىلگىرى ئېيتقان بىر سۆزىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار: «ئەگەر بىزگە ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرگە نازىل قىلىنغان تەۋرات، ئىنجىل قاتارلىق كىتابلاردىن بىر كىتاب كەلگەن بولسا ئىدى، بىز چوقۇم ئاللاھقا سادىق بەندە بولۇپ، ئىبادەتنى پاكىز ئىخلاس بىلەن ئادا قىلغان بولاتتىدۇق» دەپ ئارزۇ قىلغان ئىدى.

ئۇلار بۇ سۆزنى ئۆزلىرىنى ئاقلاش ۋە ھەقىقەتنى قوبۇل قىلماسلىقىغا باھانە قىلىش ئۈچۈن ئېيتقان. ئەمما ئۇلارنىڭ بۇ دەۋاسى يالغان ئىدى. چۈنكى ئۇلارغا ئەڭ ئۇلۇغ كىتاب — قۇرئان كەرىم مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام ئارقىلىق كەلدى. ئەگەر ئۇلارنىڭ نىيىتى راست بولسا ئىدى، قۇرئانغا ئىمان كەلتۈرۈشى كېرەك ئىدى. لېكىن ئۇلار قۇرئاننى ئىنكار قىلدى ۋە ئۇنىڭغا كاپىر بولدى. شۇڭا ئۇلار قىيامەت كۈنى ئۆزلىرىنى كۈتۈۋاتقان قاتتىق ئازابنى چوقۇم بىلىدۇ.

بۇ ئايەتتىن ئالىمىز: ئىنسانلار ھەقىقەتنى قوبۇل قىلماسلىق ئۈچۈن تۈرلۈك باھانىلەرنى ئوتتۇرىغا قويىدۇ، ئەمما ئاللاھ تائالا ھەر دەۋرگە ھىدايەت يولىنى ئوچۇق قىلىپ بەرگەن. قۇرئان كەرىم ئەڭ ئاخىرقى ۋە ئەڭ مۇكەممەل ئىلاھىي كىتاب بولۇپ، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىش ھەر بىر ئىنسان ئۈچۈن ھەقىقىي نىجات يولىدۇر. ئاللاھ تائالا بىزنى قۇرئاننىڭ ھىدايىتىگە ئەمەل قىلغۇچىلاردىن قىلسۇن.