Saffot surasi — Oyat 168

Kalimalarning ma'nolari:

• Zikr – bu yerda kitob, ya'ni ilohiy kitob ma'nosida.
• Avvalinlar – o'tgan ummatlarga nozil bo'lgan kitoblar va ularning egalari.

Tafsir:

Makkai mushriklari Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam) kelishidan oldin shunday deyishardi: "Qaniydi, bizda ham o'tgan ummatlarga nozil bo'lgan kitoblardan biror kitob bo'lganda edi! Unda biz ham ular kabi Allohning sodiq bandalari bo'lib, Unga ixlos bilan ibodat qilgan bo'lardik." Ular bu so'zlarida yolg'onchi edilar. Chunki Alloh taolo ularga Muhammad (sollallohu alayhi va sallam) orqali Qur'onni yubordi, ammo ular unga iymon keltirmadilar va kofir bo'ldilar. Ular o'z da'volarida chin dildan bo'lganlarida, haq payg'ambar va haq kitob kelganda uni qabul qilgan bo'lardilar. Lekin ular faqat bahona izlashar edi. Qiyomat kunida ular o'zlarini nima kutayotganini – ya'ni og'ir azobni – albatta bilib oladilar.

Foydalar:

• Insonning gap-so'zi bilan emas, balki amali bilan chin ekani bilinadi. Kim haqni istasa, u kelganda qabul qiladi.
• Bahona izlash – munofiqlik alomati. Har bir inson o'z da'vosida rostgo'y bo'lishi uchun haq kelganda unga ergashishi lozim.
• Alloh taolo har bir ummatga o'z tilida kitob va payg'ambar yuborgan. Bu Uning rahmati va hikmatidir.
• Kitob va ilm – eng buyuk ne'matlardan. Ularning qadrini bilish va ularga amal qilish insonni saodatga yetaklaydi.