Saffot surasi — Oyat 23

Kalimalarning ma'nolari:

• مِن دُونِ اللهِ: Allohdan o'zga, ya'ni ular ibodat qilgan butlar va sanamlar.
• فَاهْدُوهُمْ: ularni yo'lga soling, yetaklab boring va haydang.
• صِرَاطِ الْجَحِيمِ: do'zax yo'li, jahannamga olib boruvchi yo'l.

Tafsir:

Qiyomat kunida farishtalarga aytiladi: "Kofir bo'lganlarni, ularning sheriklarini va Allohdan o'zga ibodat qilgan butlarini jamlang. So'ngra ularni qattiq haydab, jahannam yo'liga yetaklang. Ular qaysi yo'l bilan do'zaxga borishlarini bilsinlar va o'sha yo'ldan borib, o'zlariga tayyorlangan azob maskaniga yetib borsinlar." Bu holatda ularning iloh deb bilgan butlari ham ular bilan birga jamlanadi, lekin ularga hech qanday yordam bera olmaydi. Ular o'sha kuni o'zlarining butlarga bo'lgan e'tiqodlari va ibodatlari zoye ketganini ko'rib, pushaymon bo'lishadi, ammo bu pushaymonlik ularga foyda bermaydi. Ular do'zax yo'liga solinadi va o'sha yo'ldan borishga majbur qilinadi.

Foydalar:

• Alloh taolo o'z bandalariga nisbatan juda rahmdil va mehribondir. U bandalarini do'zaxdan ogohlantirib, ularni to'g'ri yo'lga boshlash uchun payg'ambarlar va kitoblar yuborgan. Bu ogohlantirishlar Allohning bandalariga bo'lgan rahm-shafqatining belgisidir.
• Qiyomat kuni har bir inson o'zi ibodat qilgan narsalari bilan birga jamlanadi. Agar inson Allohdan o'zga narsaga ibodat qilgan bo'lsa, o'sha narsa unga yordam bera olmaydi va u bilan birga do'zaxga tashlanadi. Bu esa insonni faqat Allohga ibodat qilishga undaydi.
• Ushbu oyat musulmonlarga o'z e'tiqodlarini mustahkamlashlari va faqat Allohga tavhid qilishlari lozimligini eslatadi. Shirkdan saqlanish va Allohning birligiga iymon keltirish — najotning yagona yo'lidir.
• Inson o'z hayotida qilgan har bir amali uchun mas'uldir. Qiyomat kuni uning oldiga barcha qilgan ishlari keltiriladi. Shuning uchun har bir inson o'z amallarini o'ylab, yaxshi amallarni ko'paytirishga intilishi kerak.