سوره صافات — آیه 25

معانی کلمات:

• تَنَاصَرُونَ: از یکدیگر یاری جستن و به کمک یکدیگر شتافتن؛ در این آیه به معنای یاری رساندن برخی از شما به برخی دیگر است.

تفسیر آیه:

در آن روزِ سخت و هولناک قیامت، فرشتگان یا مأموران الهی با سرزنش و توبیخ به گناهکاران میگویند: «شما را چه شده است که از یکدیگر یاری نمیطلبید و هیچیک به فریاد دیگری نمیرسد؟!» این در حالی است که در دنیا، اینان پیوسته به یکدیگر وعده یاری و حمایت میدادند و بر این باور بودند که بتها و معبودانشان در سختیها به کمکشان خواهند شتافت. اما در آن روز، هیچ یاوری، هیچ شفیعی و هیچ پشتیبانی برای آنان وجود ندارد و همگی از یکدیگر بیگانه و گریزانند؛ چنانکه در آیات دیگر میفرماید: «روزی که انسان از برادرش، از مادرش و پدرش، و از همسر و فرزندانش میگریزد» (عبس: ۳۴-۳۶). این آیه، پرده از حقیقت تلخ وابستگیهای دروغین دنیوی برمیدارد و نشان میدهد که تمام تکیهگاههای غیر الهی، در آن روز، سست و بیارزش خواهند بود.

فواید و پیامهای آیه:

1. بطلان تکیه بر غیر خدا: تنها پناهگاه و یاور حقیقی در دنیا و آخرت، خداوند متعال است؛ هر که به غیر او دل ببندد، در روز نیاز و درماندگی، تنها و بییاور خواهد ماند.
2. هشدار به مغروران: کسانی که به قدرت، ثروت، مقام یا جمعیت خود مینازند و گمان میکنند این امور در سختیها به دادشان میرسد، باید بدانند که در قیامت، هیچیک از اینها سودی نخواهد داشت.
3. اهمیت یاری رساندن به یکدیگر در راه حق: در مقابل، مؤمنان در دنیا موظفاند در کارهای نیک و تقوا به یکدیگر یاری رسانند تا مشمول یاری خداوند در آخرت شوند؛ چنانکه پیامبر اکرم (ص) فرمود: «خداوند در یاری بنده است تا زمانی که بنده در یاری برادر مؤمن خود باشد.»
4. توجه به عاقبت اعمال: این آیه، انسان را به اندیشه در سرانجام کارهایش دعوت میکند تا در دنیا، تکیهگاه خود را بر ایمان و عمل صالح بنا نهد، نه بر امور فانی و زودگذر.