Ас-Саффат сүресі — Аят 54

1. Сөздердің мағынасы:

• قَالَ — айтты, деді.
• هَلْ — сұрақ қою құралы: «...ма?», «...ме?».
• أَنتُم — сендер, сіздер.
• مُطَّلِعُونَ — «مُطَّلِع» сөзінің көпше түрі, яғни «қарап шығушылар», «көтеріліп қараушылар», «бақылаушылар». Мұнда: төменге, яғни тозаққа қарап, ондағы адамдардың жағдайын көру мағынасында.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят иман еткен, Аллаһ оны жәннатқа кіргізген бір мүміннің сөзінен хабар береді. Ол жәннаттағы өз жолдастарына қарап: «Сендер менімен бірге төменге қарап, тозақтағы адамдардың халін көрмейсіңдер ме?» — деп сұрайды. Себебі ол дүниеде өзімен дос болған, бірақ қияметті, қайта тірілуді жоққа шығарған, имансыз болған жолдасының ақыры не болғанын білгісі келеді. Осылайша ол жәннаттағы бауырларымен бірге тозақ жаққа қарап, сол жолдасының оттың ортасында қалғанын көреді. Бұл көрініс — иман мен күпірліктің арасындағы айырмашылықтың қаншалықты үлкен екенін көрсететін ғибратты сурет. Иманды адам жәннат нығметіне бөленіп, рахатта болса, имансыз адам тозақ азабында қалады. Аят сонымен қатар жәннаттағы мүміндердің өздерінің бұрынғы дүниедегі жолдастарының ақырын білуге деген құштарлығын да білдіреді, бұл — Аллаһтың әділ үкімінің шындық екеніне деген сенімнің бір көрінісі.

1. Аяттан алынатын ғибраттар:

• Иман — адамды жәннатқа жеткізетін ең үлкен нығмет. Мүмін адам жәннатта мәңгілік рахатта болады.
• Қияметті, қайта тірілуді жоққа шығару — адамды тозаққа апаратын ауыр күнә. Бұл аят имансыз адамның ақыры қандай болатынын ескертеді.
• Дүниедегі достық пен жақындық адамды құтқармайды; ең маңыздысы — Аллаһқа иман етіп, Оған бойсұну.
• Жәннаттағы мүміндердің тозақтағылардың халін көруі — Аллаһтың әділдігінің айқын дәлелі. Бұл мүміндердің шүкіршілігін арттырып, Аллаһтың нығметіне деген ризалығын күшейтеді.
• Аят адамды ойлануға шақырады: менің ақырым қандай болады? Мен иман мен күпірліктің қайсысын таңдаймын? Бұл — әр адам өз өмірінде жауап беруге тиіс ең маңызды сұрақ.
• Ислам — адамды жәннатқа жетелейтін жалғыз тура жол. Осы аят арқылы адам иманның қадірін біліп, Аллаһтың разылығына ұмтылуы керек.