Saffot surasi — Oyat 87

Kalima ma'nolari:

• Zann: Bu yerda "taxmin, o'y-fikr, ishonch" ma'nosida kelgan.
• Rabbul-'alamiyn: Butun olamlarning, barcha mavjudotlarning Yaratuvchisi va Tarbiyachisi.

Tafsir:

Ibrohim alayhissalom o'z qavmiga ularning butlarga sig'inishlarini qattiq tanqid qilib, shunday dedi: "Ey qavmim! Sizlar Allohni qo'yib, o'zingiz o'ylab topgan, hech qanday foyda ham, zarar ham yetkaza olmaydigan butlarga ibodat qilyapsizlar. Bas, agar sizlar shu holingizda davom etsangiz va Allohning huzuriga Uning sheriklari bilan birga borsangiz, U Zot sizlarga nima qilishini o'ylab ko'rdingizmi? Sizlar Uning azobidan qutulaman deb o'ylaysizlarmi? Yo'q, aslo! Alloh taolo O'ziga shirk keltiruvchilarni kechirmaydi va ularni qattiq azobga duchor qiladi."

Bu so'zlar bilan Ibrohim alayhissalom qavmini o'ylashga, aql bilan fikr yuritishga va oxiratdagi hisob-kitobdan qo'rqishga chorladi. U ularning e'tiqodlarining noto'g'riligini va bu yo'lning oxiri halokat ekanligini uqtiradi.

Foydalar:

1. Inson har bir ishida, ayniqsa e'tiqod masalasida, oxiratdagi hisob-kitobni esda tutishi lozim. Allohning huzurida turishni o'ylab, shunga yarasha amal qilish kerak.
2. Shirk — eng katta gunoh bo'lib, Alloh taolo uni kechirmasligini bilish insonni to'g'ri yo'lga boshlaydi.
3. Aql va tafakkurni ishlatish, o'z e'tiqodini tekshirish va noto'g'ri yo'ldan qaytish — har bir musulmonning vazifasidir.
4. Ibrohim alayhissalomning bu savoli orqali bizga o'rnak: inson o'z qavmini yaxshi so'z va hikmat bilan to'g'ri yo'lga chaqirishi, ularning qalbiga qo'rquv va umidni singdirishi lozim.
5. Allohning buyukligi va Uning barcha olamlarning Robbisi ekanligini anglagan inson, hech qachon Uning o'rniga boshqa narsaga sig'inmaydi.