سوره ص — آیه 39

معانی کلمات:

• «عطاؤنا»: بخشش و عطایی که ما به تو دادهایم.
• «فامنن»: ببخش و عطا کن (از ماده «منّ» به معنای بخشیدن).
• «أمسک»: امساک کن، خودداری کن و نده.
• «بغیر حساب»: بدون محاسبه و بازخواست.

تفسیر آیه:

ای سلیمان! این بخشش و عطایی است که ما به تو ارزانی داشتهایم؛ این مُلک عظیم و تسخیر باد و جن و شیاطین و دیگر نعمتهای بینظیر، هدیهای است از جانب ما به تو. پس هر که را خواستی، از این نعمتها ببخش و هر که را خواستی، محروم کن. در این بخشش و منع، هیچ حسابرسی و بازخواستی بر تو نیست و تو در این امر کاملاً اختیار داری. این عطا چنان گسترده و بیپایان است که نه نیاز به حساب دارد و نه محدود به اندازهای است. خداوند به سلیمان این اختیار مطلق را داد تا نشان دهد که او را چقدر گرامی داشته و دعای او را اجابت کرده است.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه نشان میدهد که خداوند به بندگان شایسته خود، چنان کرامت و بزرگی میبخشد که آنها را در اموال و نعمتهای خود مختار میگرداند؛ این نشانه محبت ویژه خدا به اولیای خود است.
• میآموزیم که بخشش و سخاوت، صفتی پسندیده است و انسانهای بزرگ، با بخشیدن به دیگران، به مقامات والاتر میرسند؛ همچنانکه سلیمان با بخشش خود، شکرگزار نعمتهای الهی بود.
• این آیه یادآور این است که نعمتهای دنیوی، امانتی از جانب خداست و انسان باید در مصرف آن، آزادانه اما با تدبیر و حکمت عمل کند و بداند که در نهایت، حساب اصلی نزد خداست.
• همچنین میفهمیم که خداوند به بندگان مؤمن خود، آرامش خاطر میدهد و آنها را از ترس و اندوه بازمیدارد؛ چنانکه به سلیمان اطمینان داد که در بخشش و منع، حسابرسی نخواهد شد.