Сад сүресі — Аят 39

1. Сөздердің мағынасы:

• هَٰذَا عَطَاؤُنَا – «Бұл – Біздің сыйлығымыз»: яғни Аллаһтың Сүлейменге (ғ.с.) берген ерекше мүмкіндіктері мен билігі.
• فَامْنُنْ – «бер»: қалағаныңа бер, сыйла.
• أَوْ أَمْسِكْ – «немесе ұста»: қалағаныңнан берме, тый.
• بِغَيْرِ حِسَابٍ – «есепсіз»: бергенің немесе бермегенің үшін саған есеп жүктелмейді.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала Сүлеймен пайғамбарға (ғ.с.) берген ұлы патшалық пен жындарды бағындыру сияқты ерекше сыйлықтарын еске салып: «Бұл – Біздің саған берген сыйлығымыз», – дейді. Бұл сыйлықты тек Аллаһ қана бере алады, оған ешкімнің күші жетпейді.

Содан кейін Аллаһ Сүлейменге (ғ.с.) еркіндік берді: қалаған адамыңа бер, қалағаныңа берме. Бұл жерде сөз Аллаһтың берген байлығы мен билігін пайдалану туралы. Сүлеймен (ғ.с.) өзіне берілген осы мол мүмкіндікті қалағанша жұмсай алады – беруінде де, тыйылуында да оған есеп жүктелмейді. Бұл – Аллаһтың оған деген ерекше мейірімі мен сенімінің көрінісі.

Аяттың басты мағынасы: Аллаһ берген нығмет – шексіз сый. Оны пайдалануда адамға белгілі бір шеңберде еркіндік берілуі мүмкін, бірақ бұл еркіндік Аллаһтың рұқсатымен және даналығымен беріледі. Сүлеймен (ғ.с.) сияқты пайғамбарларға берілген мұндай еркіндік – олардың Аллаһ алдындағы жоғары дәрежесінің белгісі.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһ – барлық нығметтің нағыз иесі. Адамға берілген байлық, билік, қабілет – бәрі Аллаһтың сыйы.
• Аллаһ кейде өз құлдарына кең еркіндік беріп, оларды сынайды. Бұл еркіндікті дұрыс пайдалану – иман мен парасаттың белгісі.
• Беру де, бермеу де – Аллаһтың разылығы үшін болуы керек. Сүлеймен (ғ.с.) сияқты Аллаһ берген нығметті орнымен жұмсау – үлкен құрмет.
• Бұл аят адамға Аллаһтың шексіз даналығы мен мейірімін танытады: Ол қалағанына қалағанынша береді, әрі есеп те тек Өзінің қолында.
• Ислам – адамды Аллаһ берген нығметтерді мойындап, оларды орнымен пайдалануға шақыратын дін. Бұл – жүректі жұмсартып, Аллаһқа деген махаббатты арттыратын ұлы қағида.