سوره زمر — آیه 37

معانی کلمات:

• یَهْدِ: هدایت کند، راهنمایی نماید.
• مُضِلّ: گمراهکننده، کسی که بتواند دیگری را از راه حق منحرف کند.
• عَزِیز: غالب و پیروز، آنکه هیچکس بر او چیره نشود.
• ذِی انتِقَام: صاحب انتقام و کیفر، کسی که از مجرمان و کافران انتقام میگیرد.

تفسیر آیه:

هر کس که خداوند او را به راه راست هدایت کند و توفیق ایمان و عمل صالح به او عطا نماید، هیچکس و هیچ قدرتی نمیتواند او را گمراه سازد؛ زیرا هدایت الهی چنان محکم و استوار است که هیچ عاملی نمیتواند آن را از بین ببرد یا انسان را از آن منحرف کند. خداوند متعال بر همه چیز غالب و پیروز است و هیچچیز در آسمان و زمین از اراده او خارج نیست. او صاحب انتقامی است که از کسانی که به او کفر ورزیدند و از فرمانش سرپیچی کردند، بهشدت انتقام میگیرد. پس آیا این حقیقت روشن نیست که خداوند توانا و شکستناپذیر است و هیچکس یارای مقابله با او را ندارد؟ بله، قطعاً چنین است و هیچ تردیدی در آن نیست.

فواید و پیامهای آیه:

• هدایت واقعی تنها به دست خداست و هر کس که خدا او را هدایت کند، هیچ عاملی نمیتواند او را گمراه کند؛ پس مؤمن باید به خدا توکل کند و از هیچ تهدیدی نهراسد.
• این آیه مایه آرامش و اطمینان دل مؤمنان است که اگر بر راه حق باشند، هیچ دشمنی نمیتواند به آنها آسیب برساند.
• خداوند با قدرت و انتقام خود، پشتیبان مؤمنان است و ستمگران و کافران را به سزای اعمالشان خواهد رساند؛ پس نباید از قدرت ظاهری دشمنان هراسید.
• ایمان به عزت و انتقام الهی، انسان را از ترس و وابستگی به غیر خدا رها میسازد و او را در برابر سختیها و دشمنان استوار میگرداند.
• این آیه دعوتی است به پایداری در راه حق و اطمینان به اینکه عاقبت از آنِ پرهیزگاران است و خداوند هرگز بندگان مؤمن خود را تنها نمیگذارد.