Ан-Ниса сүресі — Аят 109

1. Сөздердің мағынасы:

• هَا أَنتُمْ — «Міне, сендер...» деген мағынада, айыптау мен таңырқау реңкін білдіреді.
• جَادَلْتُمْ — «дауластыңдар, қорғап таластыңдар» дегенді білдіреді.
• عَنْهُمْ — «олардың жағынан, олар үшін» деген мағынада.
• يُجَادِلُ — «дауласады, қорғап таласады» деген сөз.
• وَكِيلًا — «қамқоршы, ісін мойнына алатын өкіл» дегенді білдіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Міне, сендер — яғни күнә жасап, өздеріне зиян келтірген адамдарды қорғауға құмар болғандар — осы дүние өмірінде олар үшін дауласып, оларды ақтауға және жазадан құтқаруға тырыстыңдар. Бірақ қиямет күні келгенде, олардың шынайы халін толық білетін Аллаһтың алдында кім олар үшін дауласа алады? Олардың ісін өз мойнына алып, қамқоршы болатын кім бар? Әрине, ешкім де оған шамасы жетпейді. Өйткені бұл дүниеде адамдардың алдында жалған сөзбен, айла-амалмен біреуді ақтауға болады, ал Аллаһтың алдында ешбір айла жүрмейді — Ол бәрін көріп, бәрін біледі. Сол күні әркім өз ісі үшін жауап береді, ешкім басқаның жүгін арқалай алмайды.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Бұл аят адамды әділетсіздікті қорғаудан, күнәкарды ақтауға тырысудан сақтандырады. Кімде-кім біреудің жасаған қылмысын біле тұра, оны жасырып, қорғап, шындықты бұрмаласа, ол өзі де сол іске ортақ болады.
• Аят Аллаһтың әділдігі мен құдіретін еске салады: Ол қиямет күні әркімге лайықты жазасын немесе сыйын береді, ешкім Оның әділ үкіміне кедергі жасай алмайды.
• Бұл дүниенің уақытша екенін, ал ақыреттің мәңгілік екенін ұғындырады. Дүниеде адамдардың алдында ақталу мүмкін болғанымен, Аллаһтың алдында тек шынайы тәубе мен ізгі амал ғана пайда береді.
• Адам баласын өз ісіне жауапкершілікпен қарауға, басқалардың күнәсін қорғауға салынбай, әділдік пен шындықты ұстануға шақырады.
• Бұл аят Аллаһқа деген сенімді нығайтады: Ол — әр нәрсені білуші, әр істі әділ шешуші, әркімнің ісін мойнына алатын жалғыз Қамқоршы. Сондықтан мүмін адам тек Аллаһқа тәуекел етіп, Оның әділдігіне сенуі керек.