સૂરા અન-નિસા — આયત 109

١) શબ્દોના અર્થ:

• هَا أَنتُمْ: "જુઓ, તમે લોકો" — ધ્યાન દોરવા માટેનો શબ્દ છે.
• جَادَلْتُمْ: "તમે દલીલ-વિવાદ કર્યો" — એટલે કે તરફદારી કરીને ઝઘડો કર્યો.
• عَنْهُمْ: "તેમના વતી" — એટલે કે તે ગુનેગારોનો બચાવ કરવા માટે.
• يُجَادِلُ اللَّهَ: "અલ્લાહ સાથે દલીલ કરશે" — એટલે અલ્લાહના ચુકાદા સામે દલીલ કરવી.
• وَكِيلًا: "વકીલ" — એટલે કે જવાબદારી લેનાર, બચાવ કરનાર, સંભાળનાર.

٢) આયતનો તફસીર (વ્યાખ્યાન):

આ આયતમાં અલ્લાહ તઆલા એવા લોકોને સંબોધીને ઠપકો આપે છે, જેઓ દુનિયામાં ગુનેગારો અને ખિયાનત કરનારાઓનો ખોટો બચાવ કરતા હતા. અલ્લાહ ફરમાવે છે: "જુઓ, તમે દુનિયાના જીવનમાં તેમના વતી દલીલો કરી અને તેમને બચાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો — પણ કહો, કયામતના દિવસે કોણ અલ્લાહ સામે તેમના વતી દલીલ કરશે? જ્યારે અલ્લાહ તેમના સાચા હાલતને જાણે છે, ત્યારે કોણ તેમનો વકીલ બનીને તેમની જવાબદારી લેશે? અને કોણ તેમને અલ્લાહના અઝાબથી બચાવી શકશે?"

આનો અર્થ એ છે કે દુનિયામાં તો માણસો ખોટા બચાવ માટે દલીલો કરી શકે છે, પણ કહ્યામતના દિવસે જ્યારે દરેક વ્યક્તિના કર્મોનો હિસાબ થશે, ત્યારે કોઈ પણ વ્યક્તિ અલ્લાહ સામે ઊભું રહીને કોઈ ગુનેગારને બચાવી શકશે નહીં. તે દિવસે અલ્લાહ જ સર્વોચ્ચ ન્યાયાધીશ હશે, અને તેના ચુકાદાને કોઈ બદલી શકશે નહીં. કોઈ વકીલ, કોઈ સિફારિશ કરનાર, કોઈ સહાયક એવો નહીં હોય જે અલ્લાહના ફેંસલાને રોકી શકે.

٣) આ આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને શીખ:

1. સાચી ન્યાયપ્રિયતા: આ આયત આપણને શીખવે છે કે ખોટા લોકોનો બચાવ કરવો અને તેમની ખિયાનતને છુપાવવી એ અલ્લાહને પસંદ નથી. આપણે હંમેશા સત્ય અને ન્યાયના પક્ષમાં ઊભા રહેવું જોઈએ.
2. અલ્લાહની સર્વજ્ઞતા પર ઈમાન: અલ્લાહ દરેક વ્યક્તિના દિલની હાલત જાણે છે. દુનિયામાં ભલે આપણે લોકોને છેતરી શકીએ, પણ અલ્લાહને કોઈ ધોકો આપી શકતું નથી. આ આયત આપણને અલ્લાહની સર્વજ્ઞતા અને ન્યાય પર વિશ્વાસ રાખવાની તાલીમ આપે છે.
3. આખિરતની જવાબદારીનો અહેસાસ: આ આયત યાદ કરાવે છે કે કહ્યામતના દિવસે દરેક વ્યક્તિએ પોતાના કર્મોનો હિસાબ આપવો પડશે. ત્યાં કોઈ બીજાનો બચાવ કામ નહીં આવે. આથી આપણે દુનિયામાં જ સારા કર્મો કરવા જોઈએ અને ખોટા કામોથી બચવું જોઈએ.
4. અલ્લાહ પર ભરોસો: જ્યારે દ