سوره نساء — آیه 126

معانی کلمات:

• مُحِیطًا: احاطهکننده، یعنی علم و قدرت خداوند بر همه چیز احاطه کامل دارد و هیچ چیز از او پنهان نیست.

تفسیر آیه:

آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است، همه belong به خداوند متعال است؛ چه از نظر آفرینش و چه از نظر مالکیت. اوست که این جهان را آفریده و به تنهایی بر آن حکمرانی میکند. هیچ موجودی در این گسترهی هستی از دایرهی قدرت و فرمان او خارج نیست. خداوند متعال به همه چیز احاطه کامل دارد؛ احاطهای که هم علم او را شامل میشود (یعنی از همه چیز آگاه است، چه پنهان و چه آشکار، چه کوچک و چه بزرگ) و هم قدرت او را (یعنی بر همه چیز تواناست و هیچ چیزی او را عاجز نمیکند) و هم تدبیر او را (یعنی همه امور جهان را با حکمت خود مدیریت میکند). این آیه در ادامهی آیات پیشین، به انسانها اطمینان میدهد که خداوند بر همه اعمال و نیات آنان آگاه است و هیچ عملی، حتی به اندازهی ذرهای، از دید او پنهان نمیماند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به ما میآموزد که مالکیت حقیقی و مطلق تنها از آنِ خداست و انسانها تنها امانتداران این جهان هستند؛ بنابراین باید در استفاده از نعمتهای الهی احساس مسئولیت کنیم و بدانیم که روزی در برابر او پاسخگو خواهیم بود.
• آگاهی از احاطهی علمی خداوند، انسان را به مراقبت از اعمال و گفتار خود دعوت میکند؛ زیرا میداند که هیچ کاری از دید او پنهان نیست و این خود عاملی برای پرهیز از گناه و روی آوردن به نیکیهاست.
• این آیه آرامشبخش دلهاست؛ وقتی بدانیم که خداوند بر همه چیز احاطه دارد، در سختیها و مشکلات تنها به او توکل میکنیم و از هیچ قدرتی جز او نمیهراسیم.
• این آیه به ما میآموزد که همه چیز در این جهان تحت تدبیر حکیمانهی خداست؛ پس در برابر حوادث زندگی نه ناامید میشویم و نه مغرور، بلکه با توکل بر او، در هر حال راضی به قضای او هستیم.