Niso surasi — Oyat 172

Kalimalarning ma'nolari:

• Yastankif – norozi bo‘lmaslik, o‘zini yuqori tutmaslik, or qilmaslik.
• Masih – Iso alayhissalom.
• Muqarrabun – Allohga yaqin bo‘lgan, ulug‘ martabali farishtalar.
• Yastakbir – kibr qilish, o‘zini katta tutish, bo‘ysunishdan bosh tortish.
• Yahshuruhum – ularning barchasini yig‘adi, to‘playdi.

Tafsir:

Iso alayhissalom – Masih – Allohning bandasi bo‘lishdan hech qachon or qilmaydi va bundan bosh tortmaydi. Aksincha, bu uning uchun sharaf va iftixordir. Chunki Allohning bandasi bo‘lish – eng oliy martabadir. Xuddi shuningdek, Allohga eng yaqin bo‘lgan muqarrab farishtalar ham Allohning bandasi ekanliklaridan or qilmaydilar va bu ularning boshqa maxluqotlardan ustunligini bildiradi.

Agar shunday bo‘lsa, ey insonlar, sizlar qanday qilib Isoni yoki farishtalarni iloh qilib olasizlar?! Ular o‘zlari Allohning bandalari ekanliklarini e’tirof etadilar. Kim Allohga ibodat qilishdan bosh tortsa va kibr-u havo bilan yuz o‘girsa, bilingki, Alloh qiyomat kunida ularning barchasini – bandalarni ham, or qiluvchilarni ham, kibr qiluvchilarni ham – O‘z huzuriga yig‘adi. So‘ngra ular o‘rtasida adolat bilan hukm qiladi va har kimga qilgan amaliga yarasha mukofot yoki jazo beradi. Hech kim Uning hukmidan qochib qutula olmaydi.

Foydalar:

1. Allohning bandasi bo‘lish – eng buyuk sharafdir. Iso alayhissalom va muqarrab farishtalar bu martabadan faxrlanadilar. Demak, biz ham Allohga bandalik qilishdan or qilmasligimiz kerak, balki bu bilan iftixor qilishimiz lozim.
2. Har qanday kibr – ayniqsa, Allohga ibodat qilishdan bosh tortish kibrining oqibati halokatdir. Qiyomat kuni hamma narsa oshkor bo‘ladi va hech kimning kibr-u takabburligi unga foyda bermaydi.
3. Bu oyat musulmonlarga ta’lim beradiki, payg‘ambarlar va farishtalar ham oddiy bandalar bo‘lib, ularning ulug‘ligi Allohga bo‘lgan itoatida va ibodatidadir. Biz ham ularga ergashib, kamtarin va itoatkor bo‘lishimiz kerak.
4. Qiyomat kuni hamma – kichik va katta, payg‘ambar va oddiy odam – Alloh huzurida to‘planadi. Shuning uchun bu dunyoda yaxshi amallar qilib, o‘sha kunda yaxshi javob olishga harakat qilishimiz zarur.