Ан-Ниса сүрөсү — Аят 32

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• تَتَمَنَّوْا — «тилек кылуу, көксөө, аруу тилек кылуу». Бул жерде башкаларга берилген нерселерди көксөп, ичи тардык кылуу маанисинде келген.
• فَضَّلَ — «артык кылды, жогору койду». Аллах кээ бир адамдарды башкаларга караганда артык кылган нерселерди билдирет.
• نَصِيبٌ — «үлүш, ырыс, тиешелүү үлүш».
• اكْتَسَبُوا / اكْتَسَبْنَ — «алар (эркектер) кылган амалдары аркылуу тапкан, аракет кылган». Бул жерде ар бир адамдын өз аракети менен тапкан сооп же жоопкерчилиги айтылат.
• وَاسْأَلُوا — «сурагыла, тиленгиле». Аллахтан суроо, дуба кылуу маанисинде.
• فَضْلِهِ — «Анын жакшылыгы, берекеси, ырыскысы».

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, ыймандуу адамдар! Аллах силердин араңардагы кээ бириңерге берген артыкчылыктарды — байлык, даража, күч-кубат, жөндөм жана башка дүйнөлүк нерселерди — көксөп, ичи тардык кылбагыла. Анткени бул нерселердин бөлүштүрүлүшү Аллахтын өз илими жана даанышмандыгы менен болгон. Ар бир адамга Аллах өзүнүн аракетине жараша үлүш белгилеген: эркектерге да, аялдарга да өздөрү кылган жакшы иштерине жараша сооп жана сыйлык бар. Демек, эч ким башкага берилген нерсени көксөп, нааразы болбошу керек. Тескерисинче, Аллахтан өзүңөргө жакшылык, ырыскы жана береке сурагыла — Аллахтын берекеси кенен, Ал берүүгө жөндөмдүү. Чындыгында Аллах ар бир нерсени кемчиликсиз билет: кимге эмне ылайыктуу экенин, кимге канча берүү керектигин жана ар бир адамдын аракетине жараша кандай сыйлык же жооп болорун Ал жакшы билет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Ичи тардыктан жана көксөөдөн сактануу: Башкаларга берилген нерселерди көксөө адамды нааразылыкка, ичи тардыкка жана Аллахтын тагдырына каршы келүүгө алып барат. Бул аят бизди ушундай терс сезимдерден таза болууга чакырат.
• Эмгектин баасы: Ар бир адам өз аракетине жараша сооп алат. Бул адилеттик жана жоопкерчилик принцибин үйрөтөт. Эркек же аял болобу, Аллахтын алдында ар бир жакшы иш бааланат.
• Дубанын күчү: Көксөөнүн ордуна Аллахтан суроо — бул ыймандуу адамдын жолу. Аллахтан ырыскы, береке жана жакшылык суроо аркылуу адам өзүнүн алсыздыгын моюнга алып, Аллахтын кудуреттүүлүгүн тааныйт.
• Аллахтын илиминин кемчиликсиздиги: Аллах ар бир нерсени билет жана ар кимге эмне ылайыктуу экенин жакшы билет. Бул бизге Аллахтын тагдырына ыраазы болууга жана Анын даанышмандыгына ишенүүгө үндөйт.
• Исламдын адилеттиги: Ислам эркек менен аялдын ортосунда адилеттик орноткон: ар бирине өз аракетине жараша үлүш бар. Бул Исламдын адамдар арасындагы теңдик жана адилеттик динин экенин көрсөтөт.