Sure Nisâ — Ayet 32

Kelime Anlamları:

• Temennâ (تَتَمَنَّوْا): Bir şeyi arzulamak, içten istemek, gönülden dilemek.
• Faddala (فَضَّلَ): Üstün kılmak, faziletli kılmak, birine diğerinden daha fazla nimet vermek.
• Nesîb (نَصِيب): Pay, hisse, belirlenmiş miktar.
• İktisâb (اِكْتَسَبَ): Kazanmak, çalışıp elde etmek.
• Fadl (فَضْل): Lütuf, ihsan, bol nimet, Allah'ın karşılıksız verdiği iyilik.

Tefsir:

Ey iman edenler! Allah'ın sizi birbirinize üstün kıldığı şeyleri (mal, makam, evlat, ilim, güzellik gibi dünyevî nimetleri) gıpta ile arzulayıp haset etmeyin. Zira bu tür bir temenni, kalpte huzursuzluk doğurur, Allah'ın takdirine rıza göstermemeye götürür ve kişiyi şükürden uzaklaştırır. Unutmayın ki Allah, her birinize hikmetiyle farklı meziyetler ve imkânlar vermiştir; bu, O'nun adaletinin ve sonsuz ilminin bir gereğidir.

Erkeklerin, kendi kazandıklarından dolayı bir payı vardır; kadınların da kendi kazandıklarından dolayı bir payı vardır. Yani herkes, yaptığı işin ve gayretinin karşılığını alacaktır. Kimsenin kazancı bir başkasına aktarılmaz, kimse bir başkasının sevabından veya günahından sorumlu tutulmaz. Bu yüzden başkalarının elindekilere imrenip de kendi payınıza razı olmamazlık etmeyin; bilakis çalışın, kazanın ve Allah'ın size verdiği helal rızıktan faydalanın.

Ey Müslüman! Başkalarının sahip olduğu nimetlere bakıp da "Keşke bende de olsaydı" diye iç geçirmek yerine, elini açıp Allah'a yalvar: "Ey Rabbimiz! Bize de katından bol lütuf ve ihsan ver!" Çünkü Allah'ın hazinesi tükenmez, O'nun keremi sonsuzdur. O, kendisinden isteyen kullarına dilediği kadar verir. Temenni etmek yerine dua edin; çünkü dua, kulluğun özüdür ve Allah'ın kapısını çalmanın en güzel yoludur.

Şüphesiz Allah, her şeyi hakkıyla bilendir. O, sizin neye layık olduğunuzu, hangi nimetin size fayda vereceğini ve hangi şeyin sizin için hayırlı olduğunu en iyi bilendir. O'nun takdiri, kullarına olan rahmetinin ve merhametinin bir tecellisidir. Öyleyse O'nun verdiğine razı olun, vermediğine de sabredin; çünkü O, sizi sizden daha iyi tanır ve sizin için en hayırlısını seçer.

Bu ayet bize önemli bir ahlak dersi verir: Haset ve kıskançlık, kalbi kemiren bir hastalıktır. Mümin, kardeşinin sahip olduğu nimetlere gıpta eder ama haset etmez; onun için de dua eder. Zira Allah'ın fazlı geniştir, herkese yetecek kadar bol nimeti vardır. Sen kendine düşen görevi yap, Allah'ın rızasını kazanmaya çalış; gerisini O'na bırak. Çünkü O, her şeyi bilen ve her şeyi en güzel şekilde düzenleyendir.