Ан-Ниса сүресі — Аят 37

1. Сөздердің мағынасы:

• يَبْخَلُونَ — сараңдық танытады, қолындағы нығметті бөліспейді.
• الْبُخْلِ — сараңдық, қажетті жерде жұмсамау.
• يَكْتُمُونَ — жасырады, бүркемелейді.
• فَضْلِهِ — Аллаһтың нығметі, артықшылығы, берген игілігі.
• أَعْتَدْنَا — дайындадық, әзірледік.
• مُّهِينًا — қорлайтын, масқара ететін.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Аллаһтың разылығын қаламай, өздеріне берілген нығметті пайдаланудан бас тартқан адамдардың сипатын баяндайды. Олар Аллаһ берген байлықтан, білімнен және басқа да игіліктерден қажетті жерде жұмсамайды, сараңдық танытады. Олар тек өздері сараң болып қана қоймай, өзгелерді де сараңдыққа шақырады, айтқан сөздерімен және істеген істерімен адамдарды осы жаман қылыққа итермелейді. Сонымен қатар олар Аллаһ өздеріне берген нығметті — пайғамбардың сипатын, білімді, дүние-байлықты — жасырып, адамдарға шындықты айтпайды, адасушылықты таратады. Бұл қылықтар күпірлікке жататын сипаттар. Аллаһ мұндай шындықты жасырып, нығметке күпірлік еткендерге қорлайтын, масқара ететін қатты азапты дайындап қойды. Бұл аяттың алдындағы «Тәкаппар, мақтаншақ адамдарды Аллаһ жақсы көрмейді» деген сөйлеммен тікелей байланысты екенін де ескеру керек.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Ислам — жомарттық пен бөлісу діні. Аллаһ берген нығметті өзгелермен бөлісу — иманның белгісі.
• Сараңдық тек жеке кемшілік емес, ол басқаларға да жұғатын індет. Сондықтан жақсылыққа шақырып, жамандықтан қайтару — әр мұсылманның парызы.
• Білімді, шындықты жасыру — ауыр күнә. Ислам білімді таратуға, шындықты айтуға шақырады.
• Аллаһтың нығметіне шүкір ету — оны мойындап, орнында жұмсау. Шүкірсіздік адамды қорлыққа әкеледі.
• Бұл аят бізді жомарттыққа, шыншылдыққа және Аллаһ берген игіліктерді жақсылық жолында жұмсауға шақырады. Ислам — адамды биікке көтеретін, қоғамды жақсартатын дін.