સૂરા અન-નિસા — આયત 37

૧) કેટલાક શબ્દોના અર્થ:

• يَبْخَلُونَ (યબ્ખલૂન): તેઓ કંજૂસી કરે છે, એટલે કે પોતાની પાસે જે છે તે ખર્ચ કરવાનું નામ નથી લેતા.
• الْبُخْلِ (અલ-બુખ્લ): કંજૂસી, તંગી — પોતાની પાસેની નેઅમત બીજાને ન આપવી.
• وَيَكْتُمُونَ (વ યક્તુમૂન): અને તેઓ છુપાવે છે, દબાવી દે છે.
• مَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِن فَضْلِهِ (મા આતાહુમુલ્લાહુ મિન ફદલિહી): અલ્લાહે પોતાની કૃપાથી તેમને જે આપ્યું છે તે.
• وَأَعْتَدْنَا (વ અઅતદના): અને અમે તૈયાર કરી રાખ્યું છે.
• مُهِينًا (મુહીનન): અપમાનજનક, ઝિલ્લત આપનારું.

૨) આયતની તફસીર:

આ આયતમાં અલ્લાહ તઆલા એવા લોકોની ખરાબીઓ જણાવે છે જે પોતાની પાસે અલ્લાહે આપેલી નેઅમતોમાંથી ખર્ચ કરતા નથી, બલ્કે કંજૂસી કરે છે. વધુ ખરાબ તો એ છે કે તેઓ પોતે જ કંજૂસી નથી કરતા, પણ બીજા લોકોને પણ કહે છે અને ઉશ્કેરે છે કે તમે પણ કંજૂસી કરો, કોઈને કંઈ ન આપો. અને ત્રીજી ખરાબી એ છે કે અલ્લાહે તેમને જે ફઝલ (કૃપા) આપી છે — પછી તે દોલત હોય, ઇલ્મ હોય, કે નબી ﷺ ના વર્ણનનું ઇલ્મ હોય — તેને તેઓ છુપાવે છે, લોકો સામે જાહિર કરતા નથી, જ્યારે તેમની જવાબદારી હતી કે તે સત્યને લોકો સમક્ષ સ્પષ્ટ કરે. આ બધી આદતો કુફ્રની આદતોમાંથી છે. એટલા માટે અલ્લાહ તઆલાએ એવા ઇન્કાર કરનારાઓ માટે અપમાનજનક અને ઝિલ્લત આપનારો અઝાબ (યાતના) તૈયાર કરી રાખ્યો છે, જેમાં તેમનું અપમાન થશે અને તેમને ખૂબ જ તકલીફ પડશે.

૩) આ આયતમાંથી શીખવા મળતી ફાયદાઓ:

• અલ્લાહે આપેલી નેઅમતોમાંથી ખર્ચ કરવું એ ઇસ્લામની સુંદર શીખ છે; કંજૂસી ન કરવી જોઈએ.
• પોતે ભલાઈ ન કરવી એ એક વાત છે, પણ બીજાને ખરાબી તરફ ઉશ્કેરવું એ વધુ ખરાબ છે — આપણે હંમેશા ભલાઈ તરફ બોલાવવું જોઈએ.
• ઇલ્મ અને સત્યને છુપાવવું ન જોઈએ; જે જ્ઞાન મળે તે બીજાને પણ પહોંચાડવું જોઈએ.
• અલ્લાહની નેઅમતોનો ઇન્કાર કરવો અને તેને છુપાવવી એ કુફ્ર તરફ લઈ જાય છે, અને તેનું પરિણામ અપમાનજનક યાતના છે.
• આ આયત આપણને ઉદારતા, ખુલ્લાશ અને સત્યની જાહિરાત તરફ પ્રોત્સાહિત કરે છે, જેથી આપણે અલ્લાહની રહમત અને જન્નતના હકદાર બની શકીએ.