Сураи Ан-Ниса — Оят 54

1. Маъонии калимаҳои муҳим:

• أَمْ يَحْسُدُونَ: Оё ҳасад мебаранд? «أَمْ» ба маънои «бал» яъне «балки» меояд ва ҳасадро ифода мекунад.
• النَّاسَ: Мурод аз он Паёмбар Муҳаммад (с) ва ёрони ӯ ҳастанд.
• آتَاهُمُ اللَّهُ مِن فَضْلِهِ: Он чизе, ки Худованд аз фазлу неъмати Хеш ба онҳо ато кардааст — яъне паёмбарӣ, имон ва тавфиқ.
• آلَ إِبْرَاهِيمَ: Хонадони Иброҳим (а) — фарзандони ӯ ва пайравони роҳи ӯ.
• الْكِتَابَ: Китобҳои осмонӣ, ки бар паёмбарони хонадони Иброҳим нозил шудаанд.
• الْحِكْمَةَ: Ҳикмат, ки ба маънои паёмбарӣ ва дониши дуруст аст.
• مُلْكًا عَظِيمًا: Подшоҳии бузург ва фармонравоии васеъ.

1. Тафсири оят:

Оё яҳудиён ба мардум — яъне ба Паёмбар Муҳаммад (с) ва ёрони ӯ — ба хотири он неъмате, ки Худованд аз фазлу карами Хеш ба онҳо ато кардааст, ҳасад мебаранд? Онҳо ба паёмбарӣ, ба имон ва ба муваффақият дар рӯи замин ҳасад мебаранд ва мехоҳанд, ки ин неъматҳо аз онҳо дур шаванд. Ин ҳасад беасос аст, зеро Худованд пеш аз ин низ ба хонадони Иброҳим (а) китобҳои осмонӣ ва ҳикмат — яъне паёмбарӣ ва дониши дуруст — ато карда буд ва ба онҳо подшоҳии бузург ва фармонравоии васеъ бахшида буд. Пас агар Худованд ба хонадони Иброҳим чунин неъматҳоро дода бошад, аз ройи ҳикмати Ӯ дур нест, ки ба Муҳаммад (с) ва уммати ӯ низ монанди он ё беҳтар аз он ато кунад. Ҳасад бурдан ба ин неъматҳо нишонаи нофаҳмӣ ва саркашӣ аз фармони Худованд аст.

1. Фоидаҳои оят:

• Ин оят нишон медиҳад, ки ҳасад ба неъматҳои дигарон — хусусан ба неъмати имон ва паёмбарӣ — сифати бади яҳудиён буд ва мусулмонон бояд аз ин сифат дур бошанд.
• Худованд неъматҳои Хешро ба ҳар касе, ки бихоҳад, мебахшад ва ҳеҷ кас ҳақ надорад ба қазои Ӯ эътироз кунад.
• Дар ин оят тасаллие барои Паёмбар (с) ва мӯъминон аст, ки агар душманон ба онҳо ҳасад баранд, ин нишонаи он аст, ки онҳо дар роҳи ҳаққанд.
• Ёдоварӣ мекунад, ки Худованд ба хонадони Иброҳим китоб, ҳикмат ва подшоҳии бузург дода буд; пас ин неъматҳо дар таърихи паёмбарон собиқа доранд ва ба Муҳаммад (с) низ дода шудаанд.
• Ин оят моро ба шукргузорӣ ба неъматҳои Худованд ва дурӣ аз ҳасаду бадхоҳӣ тарғиб мекунад.
• Ҳасад на танҳо ба дигарон зарар мерасонад, балки сабаби маҳрумияти худи ҳасадбаранда аз неъматҳои Худованд мегардад.