Ан-Ниса сүресі — Аят 54

1. Сөздердің мағынасы:

• أَمْ — "әлде" немесе "бәлкім" деген мағынада, алдыңғы сөйлеммен байланыстыратын сұрақ қоятын сөз.
• يَحْسُدُونَ — "қызғанады", "іші тартады" деген мағынада.
• النَّاسَ — "адамдар" деген сөз, бұл жерде Мұхаммед пайғамбар ﷺ мен оның сахабаларын білдіреді.
• آتَاهُمُ — "оларға берді" деген мағынада.
• فَضْلِهِ — "өзінің кеңшілігі", "өзінің рақымы" деген мағынада.
• آلَ إِبْرَاهِيمَ — "Ибраһимнің әулеті", яғни оның ұрпақтары.
• الْكِتَابَ — "Кітап", яғни Аллаһ түсірген кітаптар.
• الْحِكْمَةَ — "хикмет", яғни пайғамбарлық пен даналық.
• مُّلْكًا عَظِيمًا — "ұлы патшалық", "зор билік" деген мағынада.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Аллаһ Тағала яһудилердің Мұхаммед пайғамбарға ﷺ және оның сахабаларына деген қызғанышын әшкерелейді. Олар Аллаһтың пайғамбарға ﷺ пайғамбарлық пен елшілік бергеніне, ал сахабаларға иман нығметін, пайғамбарды ұстану бақытын және жер бетінде билік орнату мүмкіндігін бергеніне қызғанады. Олар бұл нығметтердің олардан кетуін қалайды.

Сонда Аллаһ Тағала оларға былай деп жауап береді: Бұрын Ибраһимнің әулетіне де осыған ұқсас нығметтерді бергенбіз. Оларға кітаптар түсірдік, оларға кітаптан тыс уахи еттік, сондай-ақ оларға кең билік пен ұлы патшалық бердік. Демек, Аллаһ Мұхаммедке ﷺ де Ибраһим әулетіне берген сияқты нығметтерді беруі әбден мүмкін. Бұл — Аллаһтың өз кеңшілігімен кімге қаласа, соған беретін нығметі, ол үшін ешкімге есеп бермейді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһтың нығметтері оның кеңшілігінен беріледі, ол кімге қаласа, соған береді. Мұны қызғану дұрыс емес.
• Қызғаныш — жаман мінез, ол адамды жақсылықтан алыстатады. Мұсылман қызғанудың орнына Аллаһтың берген нығметіне шүкір етуі керек.
• Аллаһ бұрынғы үмметтерге де пайғамбарлық, кітап және билік берген. Бұл — Аллаһтың әдеттегі заңы, ол өз елшілерін қолдайды.
• Ислам — Аллаһтың үлкен нығметі. Мұсылман болу — бақыт пен артықшылық. Бұл нығметті бағалап, оған шүкір ету керек.
• Пайғамбар ﷺ мен сахабалардың жолын ұстану — нағыз бақытқа жетудің жолы. Оларға деген қызғаныш емес, олардан үлгі алу керек.
• Аллаһтың берген нығметтеріне қанағат ету — жүректің тыныштығы мен иманның кемелдігінің белгісі.