نساء سۈرىسى — ئايەت 54

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «أَمْ»: بەلكى، ياكى دېگەن مەنىدە بولۇپ، بۇ يەردە ئىنكار ۋە تەئەججۈپ مەنىسىنى بىلدۈرىدۇ.
• «يَحْسُدُونَ»: ھەسەت قىلىدۇ، يەنى باشقىلارنىڭ نېمىتىگە ئىچى قىسىپ، ئۇنىڭ زاۋال تاپىشىنى ئارزۇ قىلىدۇ.
• «النَّاسَ»: بۇ يەردە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ۋە ئۇنىڭ ساھابىلىرى، شۇنداقلا ئەرەبلەر كۆزدە تۇتۇلغان.
• «آلَ إِبْرَاهِيمَ»: ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ ئەۋلادلىرى، يەنى ئۇنىڭ نەسلىدىن كەلگەن پەيغەمبەرلەر ۋە پادىشاھلار.
• «الْكِتَابَ»: ئاللاھ تەرىپىدىن نازىل قىلىنغان كىتابلار.
• «الْحِكْمَةَ»: ھېكمەت، يەنى پەيغەمبەرلىك ۋە چوڭقۇر چۈشەنچە.
• «مُلْكًا عَظِيمًا»: ئۇلۇغ پادىشاھلىق، كەڭ دائىرىلىك ھۆكۈمرانلىق.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە يەھۇدىيلارنىڭ پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ۋە مۇئمىنلەرگە بولغان ھەسەتخورلۇقىنى ئەسكەرتىپ، ئۇلارنىڭ بۇ خاتا پوزىتسىيەسىنى رەددىيە بېرىدۇ. ئۇلار مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا ۋە ئۇنىڭ ساھابىلىرىغا ئاللاھ بەرگەن پەيغەمبەرلىك، ئىمان ۋە زېمىندا ھۆكۈمرانلىق قاتارلىق نېمەتلەرگە ھەسەت قىلىدۇ ۋە بۇ نېمەتلەرنىڭ ئۇلاردىن كېتىشىنى ئارزۇ قىلىدۇ. ئەمەلىيەتتە، ئاللاھ تائالا ئىلگىرى ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ ئەۋلادلىرىغىمۇ كىتاب ۋە ھېكمەت ئاتا قىلغان، ھەتتا ئۇلارغا كەڭ دائىرىلىك ئۇلۇغ پادىشاھلىقنى بەرگەن. دېمەك، ئاللاھنىڭ پەزلى-مەرھەمىتى چەكسىز بولۇپ، ئۇ خالىغان بەندىسىگە خالىغان نېمىتىنى بېرىدۇ. ئەگەر ئاللاھ ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ ئەۋلادلىرىغا بۇنداق ئۇلۇغ نېمەتلەرنى بەرگەن بولسا، مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا ۋە ئۇنىڭ ئۈممىتىگە ئوخشاش نېمەتلەرنى بېرىشى ھەرگىز يىراق ئەمەس. بۇ يەردە يەھۇدىيلارنىڭ ھەسەتخورلۇقى ئاساسسىز ئىكەنلىكى، چۈنكى ئاللاھنىڭ ئاتا قىلىشى ئۇنىڭ ئۆز ئىرادىسىگە باغلىق ئىكەنلىكى ئوتتۇرىغا قويۇلىدۇ.

1. بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھنىڭ پەزلى-مەرھەمىتى چەكسىز بولۇپ، ئۇ خالىغان بەندىسىگە خالىغان نېمىتىنى ئاتا قىلىدۇ، بۇنىڭغا ھېچكىم ئارىلىشالمايدۇ.
• ھەسەتخورلۇق قىلىش مۇسۇلمانغا ياراشمايدىغان يامان خىسلەت بولۇپ، ئۇ باشقىلارغا بېرىلگەن نېمەتلەرگە ئىچى قىسىش ۋە ئۇنىڭ زاۋال تاپىشىنى ئارزۇ قىلىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.
• ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ ئەۋلادلىرىغا بېرىلگەن كىتاب، ھېكمەت ۋە ئۇلۇغ پادىشاھلىق ئاللاھنىڭ ئۇلارغا بولغان مەرھەمىتىنىڭ دەلىلىدۇر. بۇ ئاللاھنىڭ ئۆز ئىرادىسى بويىچە ئاتا قىلىدىغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.
• ئىسلام دىنى ۋە قۇرئان كەرىم ئاللاھنىڭ ئىنسانلارغا بولغان ئۇلۇغ مەرھەمىتىنىڭ ئىپادىسى بولۇپ، ئۇنىڭغا ئىمان كەلتۈرۈش ۋە ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىش ئىنساننىڭ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بەخت-سائادەتكە ئېرىشىشىنىڭ يولىدۇر.
• مۇسۇلمانلار ئاللاھ بەرگەن نېمەتلەرگە شۈكرى قىلىشى، ھەسەتخورلۇقتىن ساقلىنىشى ۋە ئۆزئارا قېرىنداشلىق مۇناسىۋىتىنى ساقلىشى كېرەك.