زخرف سۈرىسى — ئايەت 87

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەر:

• «لَئِن سَأَلْتَهُم»: ئەگەر سەن ئۇلاردىن سورىساڭ.
• «مَنْ خَلَقَهُمْ»: ئۇلارنى كىم ياراتتى؟
• «لَيَقُولُنَّ اللَّهُ»: ئۇلار چوقۇم «ئاللاھ» دەپ جاۋاب بېرىدۇ.
• «فَأَنَّىٰ يُؤْفَكُونَ»: ئۇنداقتا ئۇلار قانداقمۇ (ھەقتىن) بۇرۇلۇپ كېتىدۇ؟ «يُؤْفَكُونَ» دېگەن سۆز «ئىفك» تىن ئېلىنغان بولۇپ، بۇرۇلۇش، ياندۇرۇلۇش، ھەقتىن يىراقلىشىش مەنىسىنى بىلدۈرىدۇ.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! سەن مۇشرىكلاردىن: «سىلەرنى كىم ياراتتى؟» دەپ سورىساڭ، ئۇلار ھېچ ئىككىلەنمەي: «بىزنى ئاللاھ ياراتتى» دەپ جاۋاب بېرىدۇ. ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ يارىتىلغانلىقىنى ۋە ياراتقۇچىنىڭ ئاللاھ تائالا ئىكەنلىكىنى ئېتىراپ قىلىدۇ. ئەمدى ئۇنداقتا ئۇلار قانداقمۇ بۇ ئېنىق ھەقىقەتنى بىلىپ تۇرۇپ، يەنى ئاللاھنىڭ ياراتقۇچى ۋە بىردىنبىر ئىبادەتكە لايىق زات ئىكەنلىكىنى تونۇپ تۇرۇپ، ئۇنىڭغا قۇلچىلىق قىلىشتىن يۈز ئۆرۈپ، باشقا بۇت-سەنەملەرگە چوقۇنۇش تەرەپكە بۇرۇلۇپ كېتىدۇ؟ ئۇلارنىڭ بۇ قىلمىشى ئەقىلگە ۋە ئەسلى مەنتىققە پۈتۈنلەي زىتتۇر. ئادەم ئۆزىنى يارىتىپ، رىزقىنى بېرىپ، ھاياتىنى داۋاملاشتۇرۇپ تۇرغان زاتقا شۈكۈر قىلىشى، ئۇنىڭغا قۇلچىلىق قىلىشى كېرەك. ئەمما ئۇلار بۇنداق قىلماي، ئەكسىچە ئۆزلىرىنى يارىتىپ بەرگەن ئاللاھنى قويۇپ، ئۆزلىرى ياساپ ئالغان، ھېچ نەرسىگە قادىر بولالمايدىغان بۇتلارغا چوقۇنۇپ، ھەقتىن يىراقلىشىپ كېتىدۇ. بۇ ئايەت ئىنساننىڭ ئۆز ئەقلىنى ئىشلىتىپ، ئۆزىنىڭ يارىتىلىشى ھەققىدە ئويلىنىشىغا ۋە ياراتقۇچىسىنى تونۇپ، ئۇنىڭغا خالىس قۇلچىلىق قىلىشىغا چاقىرىدۇ. ئاللاھ تائالا بىزنى ھەقىقەتنى كۆرۈپ، توغرا يولدا مېڭىشىمىزغا تەۋپىق بەرسۇن.