سوره زخرف — آیه 87

معانی کلمات:

• فَأَنَّىٰ: پس چگونه و از کجا.
• یُؤْفَکُونَ: منحرف میشوند و از حق بازگردانده میشوند.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! اگر از این مشرکان بپرسی: چه کسی شما را آفریده است؟ قطعاً در پاسخ خواهند گفت: الله ما را آفریده است. آنان با این اعتراف، به یگانگی خداوند در آفرینش اقرار میکنند، اما با این حال، چگونه از عبادت او رویگردان میشوند و به پرستش بتها و معبودهای دروغین روی میآورند؟! این تناقض آشکاری است در گفتار و کردار آنان؛ زیرا وقتی میدانند خالق آنان الله است، پس باید عبادت و پرستش را نیز مخصوص او قرار دهند، نه اینکه او را رها کرده و به سراغ موجوداتی بروند که هیچ نقشی در آفرینش آنان ندارند. این آیه، حجت را بر آنان تمام میکند و نشان میدهد که فطرت آنان به یگانگی خداوند گواهی میدهد، اما هوای نفس و تقلید کورکورانه از نیاکان، آنان را از راه راست منحرف ساخته است.

فواید و پیامهای آیه:

• اعتراف به ربوبیت خداوند، انسان را ملزم میکند که عبادت را نیز تنها برای او انجام دهد؛ زیرا کسی که خالق و مدبّر جهان است، شایسته پرستش نیز هست.
• فطرت انسانها بر توحید سرشته شده است و حتی مشرکان نیز در اعماق وجود خود به یگانگی خداوند در آفرینش باور دارند.
• انحراف از عبادت خداوند پس از اعتراف به آفریدگاری او، نشانهی پیروی از هوی و هوس و تقلید کورکورانه است، نه پیروی از عقل و فطرت سالم.
• این آیه، دعوتی است به بازگشت به فطرت پاک انسانی و رهایی از قید و بندهای خرافات و شرک، تا انسان با اخلاص، تنها به درگاه خداوند روی آورد و سعادت دنیا و آخرت را برای خود تضمین کند.