دخان سۈرىسى — ئايەت 35

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• إِنْ: بۇ يەردە "پەقەت، باشقا ئەمەس" مەنىسىنى بىلدۈرىدۇ.
• هِيَ: "ئۇ" دېگەن مەنىدە بولۇپ، بۇ يەردە ئۆلۈمگە ئىشارە قىلىدۇ.
• مَوْتَتُنَا: بىزنىڭ ئۆلۈمىمىز.
• الْأُولَىٰ: بىرىنچى، ئاۋۋالقى.
• مُنشَرِينَ: قايتا تىرىلدۈرۈلىدىغانلار، يەنى قىيامەت كۈنى قەبرىدىن چىقىرىلىپ ھېسابقا تارتىلىدىغانلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت مەككە مۇشرىكلىرىنىڭ ئاخىرەت ھەققىدىكى ئىنكارىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا: "بىز پەقەت بىر قېتىملا ئۆلىمىز، ئۇمۇ بىزنىڭ ئەڭ ئاۋۋالقى ۋە ئەڭ ئاخىرقى ئۆلۈمىمىزدۇر. ئۆلگەندىن كېيىن قايتا تىرىلمەيمىز، ھېسابقا تارتىلمايمىز، ساۋاب-ئازابمۇ كۆرمەيمىز" دەپ دەۋا قىلغان. ئۇلار ئۆلۈمنى ھاياتنىڭ پۈتۈنلەي ئاخىرلىشىشى دەپ قاراپ، ئاخىرەت ھاياتىنى ئىنكار قىلغان. ھەقىقەتەن، ئۇلارنىڭ بۇ سۆزى پەقەت بىر خىل گۇمان ۋە ئاساسسىز ئىنكار بولۇپ، ھېچقانداق دەلىل-ئىسپاتقا تايانمايدۇ. ئاللاھ تائالا ھەر بىر جاننى ئۆلۈمدىن كېيىن قايتا تىرىلدۈرىدۇ ۋە ھەر كىمنىڭ قىلغان ئەمەلىگە قاراپ ھېساب-كىتاب قىلىدۇ. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ئۆلۈم ھاياتنىڭ ئاخىرى ئەمەس، بەلكى ئاخىرەت ھاياتىنىڭ باشلىنىشىدۇر. ئىمان ئېيتقان مۇئمىن كىشى ئۆلۈمدىن قورقمايدۇ، بەلكى ئۇنى ئاللاھقا قايتىش ۋە ئەبەدىي جەننەتكە يېتىش ئۈمىدى بىلەن قارشى ئالىدۇ. شۇڭا بىز ھەر ۋاقىت ئاخىرەت ئۈچۈن ياخشى ئەمەللەر قىلىشىمىز، ئاللاھنىڭ بىزگە بەرگەن ھاياتىنى ئۇنىڭ رازىلىقى ئۈچۈن ئىشلىتىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا بىزنى ئاخىرەتكە ئىشىنىدىغان ۋە ئۇنىڭ ئۈچۈن تەييارلىق قىلىدىغان ساۋابلىق بەندىلىرىدىن قىلسۇن.