Ад-Духан сүрөсү — Аят 35

1. Сөздөрдүн мааниси:

• إِنْ هِيَ: «ал эмес» же «бул эмес» деген мааниде, башкача айтканда «бул башка нерсе эмес».
• مَوْتَتُنَا الْأُولَىٰ: «биздин биринчи өлүмүбүз» — башкача айтканда, дүйнөдөгү жашоодон кийинки өлүм.
• بِمُنشَرِينَ: «кайра тирилтилүүчүлөрдөн эмеспиз» — кыяматта кайра тирилүүнү четке кагуу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) каапырлардын айткан сөздөрүн жеткирип жатат. Алар өлүмдү гана акыркы чекит деп эсептеп: «Биздин жашообуз ушул дүйнөдөгү биринчи өлүм менен бүтөт, андан кийин эч кандай жашоо жок. Биз кайра тирилбейбиз, суракка тартылбайбыз, сооп же азап да болбойт» — деп, кайра тирилүүнү, кыямат күнүн жана акырет жашоосун таптакыр четке кагышкан. Бул алардын дүйнөгө гана берилип, акыретти унутуп, жоопкерчиликтен качып, өздөрүнүн каалоолоруна эргенип жашагандыктарынын белгиси. Ал эми чындыгында өлүм — жашоонун аягы эмес, тескерисинче, түбөлүк жашоонун башталышы. Ар бир жан өлгөндөн кийин кайра тирилип, кылган иштери үчүн Аллахтын алдында жооп берет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят бизге өлүмдүн жашоонун акыркы чекити эмес, акыретке өтүүчү эшик экенин эскертет. Ошондуктан ар бир адам өлүмгө даярдык көрүп, жакшылык иштерди көбөйтүүсү керек.
• Кайра тирилүүгө ишенүү — ыймандын негизги шарттарынын бири. Бул ишеним адамды жоопкерчиликке, адилеттикке жана жакшылыкка түртөт.
• Ислам дини адамды дүйнөгө гана байланып калбастан, акыретти да эстен чыгарбоого чакырат. Бул тең салмактуу жашоонун кепили.
• Курандагы мындай эскертүүлөр адамды ой жүгүртүүгө, акыл-эсин иштетүүгө жана чындыкты издөөгө чакырат. Куран — бул жөн гана окула турган китеп эмес, ал адамзатты туура жолго баштоочу нур.
• Акыретке ишенүү адамдын жүрөгүнө тынчтык, үмүт жана максат берет. Ал эч качан жок болуп кетпей турганын, ар бир жакшылык жана жамандык үчүн сыйлык же жаза аларын билүү — бул чоң сооротуу жана жоопкерчилик.