سوره مائده — آیه 117

معانی واژگان:

• شهیدًا: گواه و ناظر بر اعمال.
• ما دُمْتُ فیهِم: تا زمانی که در میان آنان بودم.
• تَوَفَّیتَنی: مرا (با رفع به آسمان) قبض روح کردی و به سوی خود گرفتی.
• الرَّقیب: نگهبان و مراقب بر اعمال.

تفسیر آیه:

حضرت عیسیٰ (علیه السلام) در پاسخ به پروردگار خود میگوید: پروردگارا! من به آنان چیزی نگفتم جز آنچه تو به من فرمان داده بودی که آن را ابلاغ کنم؛ و آن فرمان این بود که: «تنها خداوند را عبادت کنید که پروردگار من و پروردگار شماست» و او را یگانه بدانید و هیچ شریکی برایش قرار ندهید. من تا زمانی که در میان آنان بودم، شاهد و ناظر بر گفتار و کردارشان بودم و آنان را از شرک و کفر بازمیداشتم. اما هنگامی که مرا به سوی خود بالا بردی و مدت حضور من در میان آنان به پایان رسید، این تو بودی که مراقب و نگهبان اعمال آنان شدی و از اسرارشان آگاهی کامل داشتی. و تو بر همه چیز گواهی، هیچ چیز در آسمانها و زمین از تو پنهان نیست؛ نه گفتار من و نه گفتار و کردار آنان پس از من.

فواید و پیامهای آیه:

1. اخلاص کامل در دعوت: پیامبران الهی جز آنچه خداوند فرمان داده است، به مردم نمیگویند و در دعوت خود هیچ سلیقه شخصی یا هوای نفس را دخالت نمیدهند. این درس بزرگی برای همه مبلغان دین است که سخن و دعوتشان باید کاملاً برگرفته از وحی الهی باشد.
2. یگانهپرستی، محور دعوت همه پیامبران: دعوت همه انبیاء از جمله حضرت عیسیٰ (علیه السلام) به توحید و عبادت خالصانه خداوند بوده است؛ نه دعوت به پرستش خودشان. این آیه شبهه کسانی را که قائل به الوهیت حضرت عیسیٰ هستند، باطل میکند.
3. علم و نظارت الهی بر همه چیز: خداوند بر تمام اعمال و نیات بندگان آگاه است و هیچ چیزی از علم او پنهان نیست. این آگاهی، هم مایه آرامش مؤمنان است که میدانند خداوند ناظر بر اعمال آنان است و پاداششان را خواهد داد، و هم مایه هشدار برای گناهکاران که بدانند مراقبی دقیق بر آنان وجود دارد.
4. برائت پیامبران از هرگونه انحراف: این آیه نشان میدهد که پیامبران الهی در برابر امتهای خود مسئولیت کامل داشتهاند و از هرگونه کوتاهی یا انحراف در تبلیغ رسالت، مبرّا هستند. آنان تنها مأمور به ابلاغ وحی بودهاند و حساب مردم با خداست.
5. آرامش خاطر برای مؤمنان: وقتی پیامبری مانند عیسیٰ (علیه السلام) که در میان امت خود بود، شاهد اعمال آنان بود و پس از رفتنش، خداوند مراقب آنان است، مؤمنان میدانند که در هیچ شرایطی تنها نیستند و همواره تحت نظارت و حمایت الهی قرار دارند.