سوره مائدہ — آيت 21

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

• الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ: پاڪ ۽ پوتر زمين، يعني بيت المقدس ۽ ان جي آس پاس جو علائقو.
• كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ: الله تعاليٰ اوهان لاءِ مقرر ڪئي ۽ واعدو ڪيو.
• لَا تَرْتَدُّوا عَلَىٰ أَدْبَارِكُمْ: پوئتي نه موٽو، يعني جنگ کان ڀڄي پٺي نه ڏيو.
• فَتَنقَلِبُوا خَاسِرِينَ: ته پوءِ نقصان ۾ پئجي وڃو، ناڪام ٿي وڃو.

2) آيت جي تفسير:

حضرت موسيٰ عليه السلام پنهنجي قوم بني اسرائيل کي چيو ته اي منهنجي قوم! هيءَ پاڪ زمين يعني بيت المقدس ۽ ان جي آس پاس جو علائقو داخل ٿي وڃو، جيڪا الله تعاليٰ اوهان لاءِ مقرر ڪئي هئي ۽ اوهان سان واعدو ڪيو هو ته اوهان ان تي قبضو ڪندؤ ۽ اتي جي ڪافرن سان جنگ ڪندؤ. ان ۾ داخل ٿيڻ ۾ ڪنهن به قسم جي ڪاهلي ۽ سستي نه ڪريو. جبار ۽ ظالم قوم کان ڊڄي پٺي نه ڏيو ۽ جنگ کان نه ڀڄو، ڇو ته جيڪڏهن اوهان پوئتي موٽي ويا ته پوءِ دنيا ۽ آخرت ٻنهي جي ڀلائي کان محروم ٿي وڃو ٿا ۽ وڏي نقصان ۾ پئجي وڃو ٿا.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ پنهنجي نبي ڪريم جي زبان تي پنهنجي قوم کي نيڪي ۽ ڀلائيءَ جو رستو ڏيکاري ٿو، جنهن مان معلوم ٿئي ٿو ته نبي ۽ رسول هميشه پنهنجي قوم جا خيرخواه هوندا آهن.
• الله تعاليٰ جي واعدي تي ڀروسو رکڻ ۽ ان تي عمل ڪرڻ ئي ڪاميابيءَ جي ڪنجي آهي. جيڪڏهن الله تعاليٰ ڪنهن شيءِ جو واعدو ڪري ٿو ته اهو ضرور پورو ٿيندو آهي، پر ان لاءِ انسان کي به ڪوشش ۽ جدوجهد ڪرڻي پوندي آهي.
• دشمن کان ڊڄي پٺي ڏيڻ ۽ جنگ کان ڀڄڻ نه رڳو دنيا ۾ ذلت ۽ رسوائي آڻيندو آهي، پر آخرت ۾ به نقصان ۽ خساري جو سبب بڻجندو آهي.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته مشڪلاتن ۽ مشڪل حالتن ۾ به همت ۽ حوصلي سان اڳتي وڌڻ گهرجي، نه ته ڪاهلي ۽ پوئتي هٽڻ سان ئي ناڪامي ۽ خسارو نصيب ٿيندو آهي.
• قرآن مجيد ۾ الله تعاليٰ پنهنجي بندن کي هميشه ڀلائيءَ ۽ ڪاميابيءَ ڏانهن رهنمائي ڪري ٿو، جنهن تي عمل ڪرڻ سان ئي انسان دنيا ۽ آخرت ۾ سرخرو ٿي سگهي ٿو.