سوره مائده — آیه 75

معانی کلمات:

• خَلَت: گذشت و درگذشت.
• صِدّیقَة: بسیار راستگو و تصدیقکننده.
• یُؤْفَکُونَ: منحرف میشوند و از حق بازگردانده میشوند.

تفسیر آیه:

مسیح — عیسی پسر مریم — علیهالسلام چیزی جز فرستادهای از جانب خداوند نیست؛ فرستادهای که پیش از او نیز فرستادگان دیگری آمده و رفته بودند و او نیز مانند آنان میآید و میرود و روزی خواهد مُرد. مادرش مریم نیز زنی بسیار راستگو و تصدیقکنندهی حق بود. این دو — عیسی و مریم — مانند سایر انسانها غذا میخوردند و برای ادامهی زندگی به آن نیاز داشتند. کسی که برای زنده ماندن محتاج غذاست، چگونه میتواند خدا باشد؟ خدایی که بینیاز مطلق است و به هیچ چیز نیاز ندارد.

ای پیامبر! با دقت بنگر که چگونه ما نشانههای روشن و دلایل آشکار را برای آنان بیان میکنیم تا حقیقت توحید و بطلان شرک و غلو دربارهی پیامبران را درک کنند. اما با این همه روشنگری، آنان از پذیرش حق رویگردان میشوند. سپس باز بنگر که چگونه با وجود این همه دلایل واضح، از راه حق منحرف میشوند و به جای عبادت خدای یگانه، به بشرِ نیازمند به غذا نسبت خدایی میدهند!

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به زیبایی بشر بودن پیامبران را اثبات میکند و نشان میدهد که آنان بندگان برگزیدهی خداوند هستند، نه موجوداتی فراتر از بشریت. این حقیقت، محبت و نزدیکی ما را به پیامبران بیشتر میکند، زیرا آنان با وجود نیازهای انسانی، به مقام والای رسالت رسیدند و الگویی عملی برای ما هستند.
• انسان با تأمل در این آیه درمییابد که خدای واقعی، بینیاز مطلق است و هیچ نیازی به غذا، خواب و دیگر نیازهای بشری ندارد. این شناخت، ایمان را در دل قوی میکند و انسان را به عبادت خالصانهی خدای یگانه فرا میخواند.
• آیه نشان میدهد که خداوند با مهربانی و شفقت، دلایل روشن را برای هدایت بندگانش بیان میکند و هرگز کسی را بدون اتمام حجت رها نمیکند. این رحمت الهی، امید را در دل مؤمنان زنده میکند و آنان را به شکرگزاری و اطاعت از خداوند ترغیب مینماید.
• عبرت از سرنوشت کسانی که با وجود دلایل روشن، حق را رها کردند و به بیراهه رفتند، ما را بر آن میدارد که همواره با تواضع و فروتنی، حقیقت را بپذیریم و از هرگونه غلو و افراط در دین بپرهیزیم.