Sure Mâide — Ayet 75

Kelime Anlamları:

• Mesih: Yeryüzünde gezen, mesh edilmiş (temizlenmiş) anlamında İsa (a.s.)'ın lakabıdır.
• Halet: Geçip gitti, önceki ümmetlerde yaşayıp göçtü.
• Sıddîka: Doğruluğu ve tasdiki çok olan, Allah'a ve O'nun ayetlerine tam bir sadakatle inanan.
• Yü'fekûn: (Haktan) çevriliyorlar, saptırılıyorlar, aldatılıp döndürülüyorlar.

Tefsir:

Bu mübarek ayet, Hristiyanların Hz. İsa (a.s.) ve annesi Hz. Meryem hakkındaki aşırı ve yanlış inançlarını kökünden düzeltmekte ve onların beşeriyetini (insanlığını) açık bir delille ortaya koymaktadır. Yüce Allah buyuruyor ki: "Meryem oğlu Mesih, ancak bir elçidir; ondan önce de elçiler gelip geçmiştir. Annesi de dosdoğru (çok sadık) bir kadındır. İkisi de yemek yerlerdi."

Bu ifadeler, adeta bir fırtına gibi batıl inançları silip süpürmektedir. Hz. İsa (a.s.), kendisinden önce gelip geçen nice peygamberler gibi, Allah'ın gönderdiği bir elçidir. O, ilah değildir; ölümlü bir insandır ve risalet görevini tamamlayıp eceliyle vefat etmiştir. Annesi Hz. Meryem ise, Allah'a olan imanında, sözünde ve davranışlarında tam bir doğruluk üzere olan "Sıddîka" mertebesinde yüce bir kadındır. O da bir insandır.

Ayetin en çarpıcı delili ise şudur: "İkisi de yemek yerlerdi." Yemek yemek, insan olmanın en açık göstergesidir. Yemeğe muhtaç olan, hayatını idame ettirmek için dışarıya bağımlı olan bir varlık nasıl ilah olabilir? İlah, hiçbir şeye muhtaç olmayan, her şeyi yaratan ve yöneten, ezelî ve ebedî olandır. Yemek yiyen, tuvalete giden, uyuyan, yorulan bir varlık, asla ilahlık iddiasında bulunamaz. Bu, akıl sahibi her insanın kavrayabileceği kadar açık ve net bir gerçektir.

Allah Teâlâ, bu apaçık gerçeği anlattıktan sonra, Peygamber Efendimiz'e (s.a.v.) ve tüm insanlığa hitaben şöyle buyuruyor: "Bak, onlara ayetlerimizi (delillerimizi) nasıl açıklıyoruz! Sonra da bak, onlar nasıl haktan çevriliyorlar!" Bu ifadede iki büyük hayret ve uyarı vardır. Birincisi, Allah'ın delilleri o kadar açıktır ki, gözünü kapatmayan herkes onları görür. İkincisi ise, bu delillerin açıklığına rağmen, o insanların inadına ve inatları yüzünden haktan nasıl saptırıldıklarıdır. Onlar, gerçeği görmemek için adeta kendi gözlerini kapatıyor, kendi akıllarını devre dışı bırakıyorlar.

Sevgili kardeşlerim! Bu ayet bize, Allah'a ortak koşmanın ne kadar büyük bir yanlış olduğunu, peygamberlere ve salih kullara aşırı sevgi gösterip onları ilahlaştırmanın da aynı şekilde sapkınlık olduğunu öğretir. Biz Müslümanlar, Hz. İsa'yı (a.s.) da, Hz. Meryem'i de çok severiz; onları Allah'ın seçkin kulları olarak kabul ederiz. Ancak asla onlara ilahlık yakıştırmayız. Çünkü biz, her türlü noksanlıktan uzak olan, tek ilah olan Allah'a (c.c.) ibadet ederiz. Bu ayet, bizi tevhid (Allah'ın birliği) inancına sımsıkı sarılmaya ve batıl inançlardan uzak durmaya davet eder. Rabbimiz, bizleri Kur'an'ın bu apaçık ayetlerini anlayan ve hayatına uygulayan kullarından eylesin.