Sure Kâf — Ayet 27

Kelime Anlamları:

• Karîni (قرينه): Onun arkadaşı, yoldaşı. Burada kastedilen, insanla birlikte olan ve onu kötülüğe çağıran şeytandır.
• Etğaytühû (أطغيته): Onu azdırdım, saptırdım, tuğyana (azgınlığa) sevk ettim.
• Dalâlin baîd (ضلال بعيد): Haktan, doğru yoldan çok uzak bir sapkınlık, derin bir şaşkınlık.

Tefsir:

Kıyamet gününde, hesap için toplanan insanların yanında onları kötülüğe sevk eden şeytanlar da hazır bulunur. İşte o dehşetli günde, azgın kâfirin yanındaki şeytan, onun aleyhine şahitlik ederek kendini savunmaya çalışır ve şöyle der: "Ey Rabbimiz! Ben onu azdırmadım, saptırmadım. O, kendi isteğiyle, kendi arzusuyla hakikatten uzaklaştı ve derin bir sapkınlığın içine düştü."

Bu söz, şeytanın o gün kendini temize çıkarma çabasıdır. O, insanı zorla kötülüğe sürüklemediğini, sadece vesvese verdiğini, çağrıda bulunduğunu, fakat insanın da bu çağrıya uyarak kendi iradesiyle yanlış yolu seçtiğini ifade eder. Yani şeytan, "Ben sadece bir davetçiydim; o ise bu davete icabet eden ve kendi nefsine zulmeden kişiydi" diyerek sorumluluğu insana yükler.

Bu durum, insanoğluna büyük bir ders ve ibret vesilesidir. Çünkü şeytan, kıyamet gününde bile kendini kurtarmaya çalışacak ve suçu üzerine almayacaktır. O halde akıllı olan insan, daha dünyada iken bu gerçeği görür ve şeytanın tuzaklarına karşı uyanık olur. Unutmayalım ki şeytan, insanın apaçık düşmanıdır ve onu sürekli olarak Allah'ın yolundan alıkoymaya çalışır. Ancak Allah'ın rahmeti ve hidayeti, O'na sığınanları asla yalnız bırakmaz.

Bu ayet, aynı zamanda hesap gününün dehşetini ve o gün herkesin kendi derdine düşeceğini, hiç kimsenin bir başkasının sorumluluğunu üstlenmeyeceğini gösterir. Herkes kendi ameliyle yüzleşecek ve kendi seçimlerinin sonucuna katlanacaktır. Bu yüzden dünya hayatı, ahiret için bir tarladır; burada ne ekersek, orada onu biçeriz. Allah'ın rahmetinden ümit kesmeyelim, ancak O'nun emirlerine sımsıkı sarılalım ve şeytanın vesveselerine kulak vermeyelim. Çünkü kurtuluş, ancak Allah'a samimi bir kullukla ve O'nun kitabına sarılmakla mümkündür.