سوره ذاریات — آیه 27

معانی کلمات:

• فَقَرَّبَهُ: آن را نزدیک کرد و پیش روی آنان گذاشت.
• أَلَا تَأْكُلُونَ: آیا نمیخورید؟ (عبارتی برای دعوت مهربانانه و ابراز شگفتی از نخوردن میهمان)

تفسیر آیه:

حضرت ابراهیم علیهالسلام پس از آنکه مهمانانش را به خانه برد و آنان را در جایگاه مناسبی نشاند، پنهانی و بدون سر و صدا به سوی خانوادهاش رفت و گوسالهای فربه و بریانشده را آماده کرد. سپس آن غذای آماده را نزد مهمانان گذاشت و با نهایت مهربانی و بزرگواری، بدون آنکه اصرار و اصراری در کلامش باشد، آنان را به خوردن دعوت کرد و با لحنی نرم و محبتآمیز فرمود: «آیا نمیخورید؟» این جمله در حقیقت نشاندهنده اخلاق والا و مهماننوازی کامل ایشان بود؛ زیرا میزبان کریم، غذا را پیش روی میهمان میگذارد و با کمال احترام او را به تناول دعوت میکند، نه آنکه با اصرار یا منت، او را مجبور سازد. اما مهمانان که فرشتگانی بودند که به صورت انسان ظاهر شده بودند، از خوردن آن غذا خودداری کردند، و همین خودداری، زمینه را برای آگاه شدن ابراهیم علیهالسلام از مأموریت ویژه آنان فراهم ساخت.

فواید و پیامهای آیه:

• مهماننوازی و احترام به میهمان از صفات برجسته انبیا و اولیای الهی است و باید در زندگی ما مسلمانان نیز تجلی یابد.
• در دعوت به خیر و نیکی، باید از روشهای نرم و محبتآمیز استفاده کرد و با ملاطفت و مهربانی، دیگران را به پذیرش دعوت ترغیب نمود، نه با زور و اصرار.
• پنهانکاری در انجام کار خیر (مانند آماده کردن غذا برای میهمان بدون سر و صدا) ارزش عمل را نزد خداوند افزایش میدهد و از ریا و منت دور میسازد.
• این آیه نشان میدهد که میزبان باید خودش غذا را برای میهمان آماده کند و با دست خود به او تعارف نماید؛ این از نشانههای کرامت و بزرگواری است.
• آماده کردن غذای خوب و مناسب برای میهمان، از نشانههای ایمان و تقواست و خداوند چنین رفتاری را دوست دارد و در قرآن کریم از آن یاد کرده است تا الگویی برای همه مؤمنان باشد.