Zoriyot surasi — Oyat 27

Kalimalarning ma'nolari:

• فَقَرَّبَهُ: Uni (so'yilgan, qovurilgan buzoqni) ularga yaqinlashtirdi, oldilariga qo'ydi.
• أَلَا تَأْكُلُونَ: Nega yemaysizlar? (Bu so'z ularni mehmondo'stlik bilan ovqatga chorlash va ularning ovqatdan bosh tortishiga hayron qolish ma'nosini bildiradi).

Tafsir:

Ibrohim alayhissalom mehmonlari — farishtalar — uning huzuriga kelib, unga salom berishgan va u ham ularga salomni yaxshisi bilan qaytargan edi. So'ng u sekin va ehtiyotkorlik bilan oilasi tomon yurib, ularga so'yish uchun semiz bir buzoqni olib kelishni buyurdi. Buzoqni so'yib, uni olovda qovurdi yoki pishirdi. So'ng uni mehmonlari oldiga olib kelib, ularning oldiga qo'ydi. Ular ovqatga qo'l cho'zmay, uni yeyishdan bosh tortganlarini ko'rgach, ularga muloyimlik va xushmuomalalik bilan murojaat qilib: "Nega yemaysizlar?" — dedi. U bu so'z bilan ularni ovqatga chorladi va ularning ovqatdan bosh tortishlariga hayratini izhor etdi. Chunki mehmonga taom taqdim etilgach, uni yemaslik mezbonga og'ir keladi va bu odatda yaxshi qabul qilinmaydi.

Olingan foydalar:

1. Mehmondo'stlik — Islomning go'zal axloqidir. Ibrohim alayhissalomning mehmonlariga shoshilinch tarzda eng yaxshi taomni tayyorlab berishlari, mehmonga hurmat va izzat ko'rsatishning naqadar buyuk fazilat ekanini ko'rsatadi. Bu musulmonlarni mehmondo'st bo'lishga undaydi.
2. Muloyimlik bilan muloqot qilish. Ibrohim alayhissalom mehmonlariga "A'lo ta'kulun?" (Nega yemaysizlar?) deb muloyim va yumshoq so'z bilan murojaat qildilar. Bu esa odamlar bilan muomala qilishda yumshoq so'z va xushmuomalalikning ahamiyatini o'rgatadi.
3. Mehmonning taomni yeyishi mezbonga hurmatdir. Taom taqdim etilgach, uni yeyish mezbonga hurmat va uning mehnatiga ehtirom ko'rsatishdir. Bu esa ijtimoiy munosabatlarda o'zaro hurmat va mehr-muhabbatni mustahkamlaydi.
4. Payg'ambarlarning go'zal odatlari. Ibrohim alayhissalomning bu xatti-harakati — mehmonga xizmat qilish, taom tayyorlash va uni oldiga qo'yish — payg'ambarlarning kamtarlik va saxovatlilik fazilatlarini namoyon etadi. Bu musulmonlarga o'z hayotlarida kamtarlik va saxovatni o'rganishga undaydi.
5. Mehmonga taom taqdim etishda shoshilish. Ibrohim alayhissalom mehmonlariga taom tayyorlashda shoshilib, ularni kutishga majbur qilmadilar. Bu esa mehmonga hurmat va ularning holatini e'tiborga olishning go'zal namunasi bo'lib, mehmonga xizmat qilishda tezkorlik qilishni o'rgatadi.