Ан-Наджм сүрәсе — Аять 24

Сүзләрнең мәгънәләре:

• أَمْ — әллә, яки (инкяр мәгънәсендәге сорау китерүче).
• لِلْإِنسَانِ — кешегә (монда көфер кешесе күздә тотыла).
• مَا تَمَنَّىٰ — нәрсәне теләсә, нәрсәгә өмет итсә шуның үзе.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә мәккә мөшрикләренең ялгыш ышануларын фаш итә. Алар сынымнарга табынып, алар аша үз теләкләренә ирешергә өмет итәләр иде. Алар әйтәләр: "Бу сынымнар безне Аллаһыга якынайталар һәм алар безнең өчен шәфәгатьче булалар", — дип. Әмма Аллаһы Тәгалә аларның бу уйларын кире кага: "Әллә кешегә үзе теләгән нәрсәнең барысы да буламы?" Әлбәттә, юк! Кешегә аның теләгәне түгел, ә Аллаһының ихтыяры һәм карары ничек булса, шулай була. Мөшрикләрнең сынымнар аша шәфәгать алу өмете — буш хыял гына. Аларның сынымнары бернәрсәгә дә кадир түгел, аларга һичнинди файда да, зыян да китерә алмыйлар. Шәфәгать итү хокукы тулысынча Аллаһы Тәгаләнең үзендә генә, ә Ул аны үзе теләгән кешеләргә генә бирәчәк. Дөнья да, ахирәт тә Аллаһының кулында, һәм кеше үзе теләгәнчә түгел, ә Аллаһы теләгәнчә булачак.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Кеше үз теләкләренә ирешү өчен Аллаһыдан башкага өметләнү — буш хыял. Чын өметне Аллаһыга гына баглый белергә кирәк.
2. Аллаһы Тәгаләнең кодрәте чиксез, Ул һәрнәрсәгә кадир. Кешегә Аллаһы бирмәсә, аңа беркем дә бирә алмый.
3. Шәфәгать итү хокукы Аллаһының рөхсәте белән генә була, һәм ул мөшрикләр өчен түгел, ә Аллаһы разый булган мөэминнәр өчен генә.
4. Мөэмин кеше Аллаһының карарына риза булырга тиеш, чөнки Аллаһы һәрвакыт иң яхшысын белә һәм сайлый.