Najm surasi — Oyat 24

Kalimalarning ma'nolari:

• Am – yo'q, aksincha (inkor ma'nosida).
• Insonga – kishiga, odamga.
• Ma tamannо – orzu qilgan narsasi.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo insonning xomxayol va behuda orzulariga ishora qilmoqda. Ya'ni, inson o'zi orzu qilgan hamma narsaga erisha oladimi? Yo'q, aslo! Xususan, mushriklar butlarga sig'inib, ularning shafoati orqali Alloh huzurida o'zlariga foyda yetkazishini yoki gunohlaridan o'tishini orzu qilishardi. Ular o'ylashdiki, butlar ularni Allohga yaqinlashtiradi va ularning istaklarini bajo keltiradi. Ammo bu – mutlaqo noto'g'ri va xomxayoldir. Insonning orzu-umidlari faqat Allohning irodasi va hukmiga bog'liqdir. Alloh taolo hech kimning orzusini o'zi uchun haq qilib bermagan. Balki hamma ish – dunyo va oxirat ishlari – faqat Allohning qo'lidadir. U xohlagan kishiga beradi, xohlaganidan tortadi. Hech bir but, hech bir sanam, hech bir mavjudot insonning orzusini amalga oshirishga qodir emas.

Foydalar:

1. Inson o'z orzu-umidlarini faqat Allohdan so'rashi kerak, chunki barcha narsalarning xazinasi Uning huzuridadir.
2. Mushriklarning butlarga bo'lgan umidlari behuda ekanligi oydinlashadi – bu mo'min uchun ibratdirki, faqat yolg'iz Allohga tavakkal qilish kerak.
3. Bu oyat mo'minlarga sabr va qanoatni o'rgatadi – inson hamma narsaga erisha olmaydi, lekin Allohning taqdiriga rozi bo'lish – eng buyuk fazilatdir.
4. Islomda insonning qadri uning orzu-umidlarida emas, balki Allohga bo'lgan itoatida va to'g'ri amallaridadir.