سوره نجم — آیه 24

معانی کلمات:

• أَمْ: در اینجا برای استفهام انکاری به کار رفته است؛ یعنی «آیا چنین است؟» و در حقیقت نفی و انکار را میرساند.
• تَمَنَّىٰ: آرزو کرد، خواست و میل داشت.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه شریفه، با لحنی توبیخآمیز و استفهامی انکاری، باطل بودن آرزوهای مشرکان را بیان میکند. آنان گمان میکردند که بتها و معبودان دروغینشان میتوانند در پیشگاه خدا برای آنان شفاعت کنند و به خواستههایشان برسند. اما خداوند میفرماید: آیا برای انسان هر آنچه آرزو کند محقق میشود؟! هرگز چنین نیست. انسان نمیتواند با آرزوهای باطل و پوچ خود به چیزی دست یابد، و شفاعت بتها و معبودان ساختگی هیچ سودی برای او ندارد. بلکه تنها خداوند است که مالک و فرمانروای مطلق دنیا و آخرت است و هیچ چیزی بدون اراده و مشیت او تحقق نمییابد. بنابراین، مشرکان نه تنها در آرزوی خود خطا میکنند، بلکه به چیزی امید بستهاند که اساساً وجود خارجی ندارد و تنها زاییده خیالات واهی آنان است.

فواید و پیامهای آیه:

• انسان باید بداند که آرزوهای بیپایه و تکیه بر موجودات ناتوان، هیچ نتیجهای ندارد؛ تنها تکیهگاه واقعی، خداوند قادر متعال است.
• این آیه به ما میآموزد که در خواستهها و امیدهای خود، باید به سراغ منابع حقیقی و مشروع برویم و از هرگونه شرک و امید بستن به غیر خدا پرهیز کنیم.
• ایمان به خداوند و توکل بر او، آرامش حقیقی را به دل انسان میبخشد و او را از سرگردانی و یأس نجات میدهد، چرا که میداند همه چیز در دستان خداوند حکیم و مهربان است.