سوره رحمن — آیه 43

معانی کلمات:

• جهنم: نام یکی از دوزخهای خداوند که جایگاه عذاب کافران و مجرمان است.
• یکذّب بها: آن را دروغ میشمردند و انکار میکردند.
• المجرمون: گناهکاران و مشرکانی که با تکذیب آیات الهی، راه گناه و طغیان را در پیش گرفتند.

تفسیر آیه:

در این آیه، خداوند متعال صحنهای از روز قیامت را ترسیم میکند که در آن، خطاب به مجرمان و گناهکاران گفته میشود: «این همان جهنمی است که در دنیا آن را دروغ میشمردید و با استهزا و انکار، به آن کفر میورزیدید.» این جمله به صورت توبیخ و سرزنش بیان میشود تا آنان در برابر حقیقت آشکار، شرمنده و خوار گردند. در آن روز، دیگر هیچ راهی برای انکار یا فرار وجود ندارد؛ چرا که آتش دوزخ را با چشمان خود میبینند و عذاب آن را از نزدیک لمس میکنند. این آیه به روشنی نشان میدهد که تکذیب وعدههای الهی و استهزای آیات قرآن، سرانجامی جز گرفتار شدن در عذاب جاودان ندارد. همانگونه که در آیات دیگر نیز آمده، مجرمان گاهی در میان آتش عذاب میشوند و گاهی از نوشابهای سوزان که اندرونشان را پاره میکند، مینوشند. این صحنه، تجسم عینی همان چیزی است که در دنیا با لجاجت و سرکشی، انکار میکردند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه هشدار جدی به انسانهاست که وعدههای الهی حتمی و راستین است و هیچکس نمیتواند آن را تغییر دهد یا از آن بگریزد.
• ایمان به روز قیامت و دوزخ، انسان را از غرق شدن در گناه و معصیت بازمیدارد و او را به سوی توبه و عمل صالح سوق میدهد.
• قرآن کریم با بیان این صحنهها، پرده از عاقبت شوم تکذیبکنندگان برمیدارد تا مومنان با بصیرت بیشتر، راه حق را برگزینند و از سرنوشت مجرمان عبرت بگیرند.
• این آیه نشان میدهد که خداوند عادل است و هیچ ظلمی به بندگان نمیکند؛ بلکه آنان با انکار حق، خود را گرفتار عذاب ابدی میسازند.