Rahmon surasi — Oyat 9

Kalimalarning ma'nolari:

• الْقِسْطِ – adl, to'g'rilik, haqqoniylik.
• تُخْسِرُوا – kamaytirmang, nuqson yetkazmang.
• الْمِيزَانَ – tarozu, o'lchov vositasi.

Tafsir:

Alloh taolo bandalariga adolatni amalda qo'llashni buyurib, tarozida tortishda ham haqni to'liq ado etishni ta'kidlamoqda. "Va tarozini adl bilan to'g'ri tuting" – ya'ni o'lchash va tortishda haqiqatdan og'ishmang, tarozini egib yoki noto'g'ri ishlatib, boshqalarning haqini yeb ketmang. "Va tarozini kamaytirmang" – degani, o'lchovda yoki tortishda kam chiqarmang, odamlarga haqini to'liq bermaslik orqali ularni zarar yetkazmang. Bu buyruq savdo-sotiq, o'lchov va tortish bilan shug'ullanadigan har bir kishiga qaratilgan bo'lib, ular o'z ishlarida adolatli bo'lishlari, xalqning mol-mulkini kamaytirmasliklari lozim. Bu oyatda asosiy maqsad – jamiyatda o'zaro ishonch va adolatni mustahkamlashdir.

Foydalar:

• Ushbu oyat musulmonlarga halol rizq topishda ham adolatli bo'lishni o'rgatadi. Savdo-sotiqda, o'lchov-tarozida halollik qilish – bu nafaqat dunyoviy manfaat, balki oxiratda ham katta ajrga sabab bo'ladi.
• Bu buyruq insonni boshqalarning haqini hurmat qilishga, ularning mehnatini qadrlashga undaydi. Kimki o'lchovda kamaytirsa, u o'ziga zulm qilgan bo'ladi, chunki Alloh bunday amallarni yoqtirmaydi.
• Adolatli savdo-sotiq jamiyatda o'zaro mehr-muhabbat va ishonchni mustahkamlaydi, iqtisodiy barqarorlikka olib keladi. Bu islomning ijtimoiy adolatga bergan ulkan e'tiborini ko'rsatadi.
• Ushbu oyat musulmonlarga har qanday ishda, hatto kichik o'lchovda ham Allohning nazoratini his qilishni o'rgatadi. Bu esa insonni gunohlardan saqlaydigan taqvo fazilatini tarbiyalaydi.