An'om surasi — Oyat 15

Kalimalarning ma'nolari:

• Akhofu – qo‘rqaman, xavfsiraman.
• Asaytu – itoatsizlik qilsam, bo‘ysunmasam.
• Azooba – azob, jazo.
• Yawmin 'aziym – ulug‘, buyuk kun (Qiyomat kuni).

Tafsir:

Ey Muhammad! Shu mushriklarga ayting: “Men, albatta, Robbimga itoatsizlik qilsam – Uning buyurganlarini tark etsam yoki qaytarganlarini qilsam, xususan, Unga shirk keltirsam, Qiyomat kunining ulug‘ azobiga duchor bo‘lishdan qo‘rqaman”. Bu azob shunchalik dahshatliki, uni hech bir mavjudot tasavvur qila olmaydi. Payg‘ambar alayhissalomning bu so‘zlari – o‘zlarining Robbilariga bo‘lgan qattiq itoatlari va Uning oldidagi xavf-qo‘rquvlarini bildiradi. Agar Allohning sevimli elchisi bunday xavfni his qilsa, unda boshqa odamlar o‘z gunohlari va itoatsizliklari tufayli bundan ham ko‘proq qo‘rqishlari lozim. Bu oyatda mushriklarga ogohlantirish borki, ular ham shu azobdan qutulish uchun tavhidga (yakkaxudolikka) qaytishlari kerak.

Foydalar:

• Payg‘ambar alayhissalomning o‘zlari ham Allohdan qo‘rqib, Uning oldida kamtarin bo‘lganlarini ko‘rsatadi. Bu esa bizga o‘rnak – har bir mo‘min Allohdan qo‘rqishi va Uning buyruqlariga sodiq bo‘lishi kerak.
• Qiyomat kuni haqiqatdir va u ulug‘ azob kuni sifatida ta’riflanadi. Bu kunga imon keltirish va unga tayyorgarlik ko‘rish – mo‘minning asosiy vazifalaridandir.
• Gunoh va itoatsizlikning oqibati og‘ir – bu azobga sabab bo‘ladi. Shuning uchun inson har bir ishida Allohning roziligini izlashi va gunohlardan saqlanishi lozim.
• Ushbu oyatda mo‘minlarga tasalli ham borki, Allohning azobidan qo‘rqish – insonni gunohdan saqlaydigan va yaxshi amallarga yetaklaydigan fazilatdir. Bu qo‘rquv insonni umidsizlikka emas, balki to‘g‘ri yo‘lga boshlaydi.