Аль-Анам сүрәсе — Аять 39

Сүзләрнең мәгънәләре:

• صُمٌّ — саңгыраулар (хак сүзне ишетмәүчеләр)
• بُكْمٌ — телсезләр (хак сөйләүдән авызлары ябык)
• الظُّلُمَاتِ — караңгылыклар, ягъни хаксызлык һәм азгынлык юллары
• يُضْلِلْهُ — аны адаштыра (туры юлдан читкә алып китә)
• صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ — туры, бөгелмәгән юл

Аять тәфсире:

Безнең аятьләребезне — Коръән аятьләрен һәм ачык дәлилләребезне ялганга санаучы кешеләр, хакыйкатьне ишетмәгән саңгыраулар кебек, һәм хак сүзне әйтә алмаган телсезләр кебек булып калалар. Алар хакны ишетмиләр, чөнки аларның күңелләре ябык, һәм алар хакны сөйләмиләр, чөнки аларның телләре бәйләнгән. Алар караңгылыклар эчендә йөзәләр — бу караңгылыклар аларның наданлыклары, үҗәтлекләре һәм гөнаһлары аркасында барлыкка килгән. Алар өчен туры юлны табу мөмкин түгел, чөнки алар үзләре хакны кабул итүдән баш тарттылар.

Аллаһ теләгән кешене — үзенең гадел хөкеме белән — адаштыра, чөнки ул кеше хакны кире какты һәм ялганны сайлады. Ә Аллаһ теләгән кешене — үзенең рәхмәте белән — туры юлга куя, аңа иман юлын ача һәм аны ислам динендә ныгыта. Бу — Аллаһның чиксез хикмәте: Ул һәркемне үзенең ихтыярына һәм гамәлләренә карап юл күрсәтә яки адаштыра.

Гыйбрәтләр:

1. Аллаһның аятьләрен ялганга санау — кешенең күңелен мөһерләүгә һәм аның хакны кабул итә алмаслык хәлгә килүенә сәбәп була.
2. Хакны ишетмәү һәм хакны сөйләмәү — кешене рухи саңгыраулыкка һәм телсезлеккә төшерә, бу исә аның бәхетсезлегенең төп сәбәбе.
3. Аллаһның кодрәте чиксез: Ул теләгәнен адаштыра, теләгәнен туры юлга куя. Бу — безнең Аллаһка тәүбә итеп, Аның рәхмәтенә өметләнеп яшәвебезнең мөһимлеген күрсәтә.
4. Кеше үзенең сайлавы өчен җаваплы: кем хакны эзли һәм аңа ышана, Аллаһ аны туры юлга күндерә; кем хактан баш тарта, ул адашуда кала.
5. Мөэмин буларак, без һәрвакыт Аллаһтан туры юл сорарга тиешбез, чөнки туры юл — Аллаһның бүләге, һәм ул тик Аның рәхмәте белән генә бирелә.