En'âm Suresi — Ayet 39

Kelime Anlamları:

• Sümmün (صُمّ): Sağırlar, işitme yetisini kullanmayanlar.
• Bükmün (بُكْم): Dilsizler, hakkı söylemeyenler.
• Zulümât (الظُّلُمَات): Karanlıklar, sapıklık ve cehalet karanlıkları.
• Yudıllühû (يُضْلِلْهُ): Onu saptırır, hidayetten mahrum eder.
• Sırâtın müstakîm (صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ): Dosdoğru yol, İslam yolu.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, âyetlerini yalanlayanların içler acısı durumunu gözler önüne seriyor. Onlar, hakikati işitmelerine rağmen ondan faydalanmayan sağırlar gibidirler; doğruyu görüp bildikleri halde onu söylemeyen ve savunmayan dilsizler gibidirler. Üstelik bu hâl, onların içinde bulunduğu karanlıklar içinde daha da derinleşir; ne bir ışık görürler ne de çıkış yolu bulurlar. Çünkü onlar, Allah'ın apaçık delillerine sırt çevirmiş, kalplerini ve kulaklarını hakikate kapatmışlardır.

Burada dikkat çeken önemli bir husus, Allah'ın hidayet ve dalâletinin O'nun kudret ve iradesi dâhilinde olduğudur. "Allah kimi dilerse saptırır, kimi dilerse dosdoğru yol üzerine kılar." Bu, ilahî hikmetin bir gereğidir. Ancak bu, keyfî bir durum değildir; kişinin tercihine, kalbinin durumuna ve hakikate karşı takındığı tavra bağlıdır. Kim hakikati görmezden gelir, ısrarla yalanlarsa, Allah da onu kendi hâline bırakır ve sapıklık içinde kalmasına müsaade eder. Kim de samimiyetle doğruyu arar, Allah'a yönelirse, Allah ona hidayet kapılarını açar ve onu dosdoğru yola iletir.

Bu âyet, müminler için büyük bir müjde ve uyarıdır. Ey kardeşim! Sakın kalbini gaflet karanlıklarına kaptırma. Allah'ın âyetleri önünde durmadan akan bir nur gibidir; onlardan yüz çevirenler, kendi elleriyle kendilerini karanlıklara mahkûm ederler. Oysa Allah, hidayet dileyen kullarına yol gösterir, onları sırât-ı müstakîm üzere sabit kılar. Öyleyse sen de kulaklarını Kur'an'a, kalbini imana aç; dilsizler gibi susma, hakkı haykır. Allah'ın rahmeti, kendisine yönelen her kulu kuşatır ve onu en güzel yola iletir. Unutma ki hidayet, Allah'ın lütfuyla gelir; ama o lütfa talip olmak da senin elindedir.