انعام سۈرىسى — ئايەت 39

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• صُمٌّ: گاسلار، ئاڭلىيالمايدىغانلار. بۇ يەردە ھەقىقىي ئاڭلىيالمايدىغانلىق ئەمەس، بەلكى ھەقنى ئاڭلاشقا قۇلاق سالمايدىغانلىق مەنىسىدە.
• بُكْمٌ: گاچىلار، گېپى يوقلار. يەنى ھەقنى سۆزلىمەيدىغانلار.
• الظُّلُمَاتِ: زۇلمەتلەر، قاراڭغۇلۇقلار. بۇ يەردە گۇمراھلىق ۋە ئازغۇنلۇق مەنىسىدە.
• يُضْلِلْهُ: ئۇنى ئازدۇرىدۇ، ھەقتىن يىراقلاشتۇرىدۇ.
• صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ: توغرا يول، روشەن ۋە ئېغىشى يوق يول.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ ئايەتلىرىنى يالغانغا چىقارغان كىشىلەرنىڭ ھالىتىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار ھەقنى ئاڭلىمىغانلىقى ئۈچۈن گاسلارغا، ھەقنى سۆزلىمىگەنلىكى ئۈچۈن گاچىلارغا ئوخشايدۇ. ئۇلار گۇمراھلىق ۋە ئازغۇنلۇق قاراڭغۇلۇقى ئىچىدە قېلىپ، ھەقىقەتنى كۆرەلمەيدۇ ۋە تاپالمايدۇ. بۇنداق كىشىلەر قانداقمۇ ھىدايەت تاپالايدۇ؟ ئاللاھ كىمنى ئازدۇرۇشنى خالىسا، ئۇنى ئازدۇرىدۇ؛ كىمنى ھىدايەت قىلىشنى خالىسا، ئۇنى توغرا يولغا، يەنى ئېغىشى يوق روشەن يولغا قويىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ ئىرادىسى ۋە ھېكمىتىنىڭ ئىپادىسىدۇر.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى ئاڭلاش ۋە ئۇنىڭغا ئىمان ئېيتىش ئىنساننى ھىدايەتكە يېتەكلەيدۇ.
• ھەقنى ئاڭلىماسلىق ۋە سۆزلىمەسلىك ئىنساننى گۇمراھلىققا ئېلىپ بارىدۇ.
• ھىدايەت پەقەت ئاللاھنىڭ ئىرادىسى بىلەن بولىدۇ، شۇڭا ھەر ۋاقىت ئاللاھتىن ھىدايەت تىلەش كېرەك.
• ئىسلام دىنى ئىنساننى قاراڭغۇلۇقتىن نۇرغا، گۇمراھلىقتىن توغرا يولغا يېتەكلەيدىغان دىندۇر.
• بۇ ئايەت ئىنساننى ئويغا كەلتۈرۈپ، ھەقنى ئاڭلاش ۋە ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.