Ənam surəsi — Ayə 39

Kəlmələrin mənaları:

• صُمٌّ (summun): Karlar – haqqı eşitməyənlər.
• بُكْمٌ (bukmun): Lallar – haqqı danışmayanlar.
• الظُّلُمَاتِ (z-zulumat): Zülmətlər, yəni küfr və azğınlıq qaranlıqları.
• يُضْلِلْهُ (yudhilluhu): Onu azdırır, yoldan çıxarır.
• صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ (siratın mustaqim): Düz yol, heç bir əyriliyi olmayan haqq yolu.

Təfsir:

Allah-təala bu ayədə Öz ayələrini, dəlillərini və höccətlərini yalan sayanların halını təsvir edir. Onlar kardırlar – faydalı olan haqq sözləri eşitmirlər; laldırlar – haqqı dilə gətirmirlər və batilə qarşı çıxmırlar. Onlar zülmətlər içindədir – yəni küfr, şirk və azğınlıq qaranlıqlarında boğulmuşlar, heç bir işıq onlara yol göstərmir. Bu cür insanlar üçün hidayət yolu bağlıdır, çünki onlar öz inadları və təkəbbürləri üzündən haqqı qəbul etməyə hazır deyillər.

Sonra Allah-təala buyurur: "Allah kimi azdırmaq istəsə, onu azdırar; kimi də doğru yola yönəltmək istəsə, onu düz yola çıxarar." Bu, Allahın qəza və qədərinə, eləcə də ədalətinə işarədir. Allah heç kəsi zülmlə azdırmaz; əksinə, insan öz pis əməlləri və haqqa qarşı inadkarlığı ilə azğınlığı özü seçir. Allah isə ədaləti ilə onu bu halda qoyur. Kim hidayətə can atıb haqqı axtarsa, Allah ona kömək edər və onu siratül-müstəqimə – heç bir əyriliyi olmayan, Cənnətə aparan düz yola yönəldər.

Bu ayədə bizim üçün böyük bir ibrət və xəbərdarlıq vardır: Quran ayələrinə qarşı laqeydlik, onları yalan saymaq və ya onlardan üz çevirmək insanı mənəvi karlığa və lallığa sürükləyir. Belə insan nə haqqı eşidir, nə də onu danışır – o, zülmətlər içində qalır. Ey möminlər! Gəlin Quranı oxuyaq, onun mənalarını düşünək və onun işığı ilə qaranlıqlardan çıxaq. Allah bizə hidayət bəxş etsin və bizi siratül-müstəqimdə sabit qərar etsin! Amin!