سوره تحریم — آیه 12

معانی کلمات:

• أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا: دامنِ خود را پاک نگه داشت و از حرام محافظت کرد.
• فَنَفَخْنَا فِیهِ: در آن (دامن یا گریبان لباسش) دمیدیم؛ یعنی روح را به فرمان ما به او رساندیم.
• مِن رُّوحِنَا: روحی که مخلوق ماست و به او نسبت داده شده برای شرافت.
• کَلِمَاتِ رَبِّهَا: احکام و فرمانهای خداوند.
• کُتُبِهِ: کتابهای آسمانی نازلشده بر پیامبران.
• الْقَانِتِینَ: فرمانبرداران و مطیعانِ خالص خدا.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامهی آیات پیشین، برای مؤمنان مثال دیگری میزند و آن، نمونهی حضرت مریم (علیهاالسلام) دختر عمران است. او زنی بود که دامنِ خود را پاک نگه داشت و از هرگونه آلودگی و گناه محافظت کرد. خداوند به فرمان خود، روحی از جانب خویش را در او دمید؛ به این صورت که جبرئیل (علیهالسلام) در گریبان لباس او دمید و آن نَفَس به رحم او رسید و به قدرت خدا، مریم بدون همسر، به عیسی (علیهالسلام) باردار شد. این واقعه نشاندهندهی قدرت مطلق خداوند است که میتواند بدون اسباب عادی، ارادهی خود را جاری کند.

مریم (علیهاالسلام) نهتنها از نظر پاکدامنی در اوج بود، بلکه به تمام فرمانهای پروردگارش ایمان آورد و به کتابهای آسمانی که بر پیامبران نازل شده بود، تصدیق کرد. او از زمرهی بندگان مطیع و فرمانبردار خدا بود که در برابر اوامر الهی تسلیم کامل بودند. این توصیف، مریم را بهعنوان الگویی کامل برای مؤمنان معرفی میکند؛ چرا که او هم در عفت و پاکی، هم در ایمان به وحی و کتب آسمانی، و هم در طاعت و بندگی، سرآمد بود.

فواید و پیامهای آیه:

1. پاکدامنی و عفت، ارزشی والا در پیشگاه خداوند است و خداوند از پاکان، به نیکی یاد میکند و آنها را الگوی بشریت قرار میدهد.
2. قدرت خداوند فراتر از قوانین عادی طبیعت است؛ او میتواند بدون سبب، معجزه بیافریند و این نشانهی عظمت و توانایی بیپایان اوست.
3. ایمان به کتابهای آسمانی و تصدیق پیامبران، از ارکان ایمان است و مؤمن باید به تمام کتب الهی باور داشته باشد.
4. طاعت و بندگی خالصانه، همراه با پاکی و ایمان، انسان را به مقام قانتین (فرمانبرداران ویژه) میرساند و او را شایستهی ستایش خداوند میکند.
5. این آیه به زنان و مردان مؤمن میآموزد که تقوا، عفت و ایمان، معیار برتری نزد خداست و هیچ نسب و نسبتی بدون عمل صالح، ارزشی ندارد.